Không biết bạn có từng rơi vào cảm giác này chưa.
Vừa mua xong thì giá quay đầu giảm.
Vừa cắt lỗ xong thì thị trường bật tăng mạnh.
Có lúc mình cũng từng nghĩ : Hay là thị trường đang theo dõi đúng tài khoản của mình ?
Nhưng sau nhiều năm trade, mình mới hiểu ra một điều : thị trường chưa bao giờ nhắm vào mình cả. Thứ bị nhắm tới chính là tâm lý của mình.
Hầu hết chúng ta đều hành động giống nhau. Khi giá tăng mạnh, tin tức tràn lan, cộng đồng khoe lợi nhuận khắp nơi, ai cũng nói về target cao hơn, mình bắt đầu sợ bỏ lỡ. Thế là lao vào mua, dù trong đầu chẳng có kế hoạch rõ ràng nào.
Rồi khi giá quay đầu giảm, nỗi sợ lại xuất hiện. Sợ mất tiền, sợ sai, sợ phải thừa nhận mình vào lệnh ngu. Thế là vội vàng cắt lỗ. Nhưng trớ trêu là rất nhiều lần, vừa cắt xong thì giá lại bật lên.
Lãi một chút thì chốt non vì sợ mất.
Lỗ lớn dần thì không chịu cắt vì hy vọng.
Cứ như vậy, mình trở thành chỉ báo ngược lúc nào không hay.
Có một thời gian dài, mình trade không phải bằng dữ liệu hay hệ thống, mà bằng niềm tin. Khi giữ BTC, mình chỉ tìm những bài viết nói BTC sắp tăng. Những phân tích cảnh báo rủi ro thì mình bỏ qua. Mình không muốn nghe điều trái ý mình.
Lúc đó mình nghĩ mình đang kiên định, sau này mới hiểu đó là cố chấp.
Rồi đến lúc thua lỗ, mình mới cảm nhận rõ một điều là mất tiền đau hơn kiếm tiền rất nhiều. Mất 10 triệu khiến mình suy nghĩ cả tuần, trong khi kiếm được 10 triệu thì vui được vài tiếng.
Chính vì vậy, mình không muốn cắt lỗ. Mình tự nhủ chờ thêm chút nữa thôi, nó sẽ quay lại. Nhưng càng chờ, tài khoản càng teo. Càng hy vọng, mình càng mất kiểm soát.
Có những lệnh, chỉ cần cắt sớm là xong. Nhưng mình không làm. Và cuối cùng, cái giá phải trả luôn lớn hơn rất nhiều.
Khi nhìn lại, mình nhận ra chúng ta hay mua ở đỉnh vì đó là nơi cảm xúc mạnh nhất. Khi mọi thứ đều đẹp, ai cũng lạc quan, mình thấy tự tin, thấy an toàn. Thế là mua.
Còn đáy thì ngược lại. Đáy luôn đầy sợ hãi, nghi ngờ, tin xấu, bi quan. Lúc đó mình không dám mua, dù đó mới là nơi rủi ro thấp nhất.
Chỉ đến khi thua đủ nhiều, mình mới bắt đầu thay đổi.
Mình học cách không vào lệnh nếu chưa biết rõ : sai ở đâu thì cắt, lời ở đâu thì chốt. Mình học cách giảm số lệnh, không còn trade liên tục chỉ vì ngứa tay. Mình học cách vào khối lượng nhỏ hơn để mỗi lệnh không còn khiến mình mất ngủ.
Và quan trọng nhất, mình học cách chấp nhận mình sẽ sai.
Không ai thắng mãi. Không ai đoán đúng thị trường suốt đời. Trading không phải là trò chơi đoán giá, mà là trò chơi quản lý rủi ro. Nhiệm vụ của mình không phải là đúng mọi lần. Mà là sai thì lỗ ít, đúng thì lãi nhiều. Chỉ cần làm được điều đó đủ lâu, mình sẽ tồn tại.
Mình cũng từng ngưỡng mộ những câu chuyện x2, x3 tài khoản trong thời gian ngắn. Nhưng càng đi lâu, mình càng thấy rất nhiều người trong số đó biến mất chỉ sau vài tháng.
Trong crypto, sống sót đã là thành công. Người mới thường cố chứng minh mình đúng. Người có kinh nghiệm chỉ cố bảo vệ tài khoản.
Người mới gồng lỗ. Người có kinh nghiệm cắt nhanh.
Người mới tăng khối lượng khi thua. Người có kinh nghiệm giảm rủi ro khi thua.
Sự khác biệt không nằm ở IQ, nó nằm ở kỷ luật.
Nếu hôm nay bạn cảm thấy mình luôn mua đỉnh bán đáy, đừng nghĩ do thị trường ghét bạn. Hãy nhìn lại chính mình.
Bạn có thực sự có kế hoạch không ?
Bạn có đặt stop loss không ?
Bạn có quản lý vốn không ?
Hay bạn chỉ đang chạy theo cảm xúc ?
Thị trường không chống lại bạn.Nó chỉ phơi bày những điểm yếu bạn chưa sửa được.
Khi bạn học được cách kiểm soát bản thân, thị trường sẽ không còn đáng sợ nữa.
