Piyasa son aylarda tek bir şeye kilitlenmiş durumda:

FED ne zaman gevşer?

Bu sorunun kendisi yanlış değil.

Ama eksik.

Çünkü küresel dengeyi şu an oynatan hamle Washington’dan değil, Tokyo’dan geliyor.

Üstelik yüksek sesle değil.

Japonya yıllardır sistemin sessiz denge unsuru oldu.

Negatif faiz, sınırsız tahvil alımı, bastırılmış getiri eğrisi…

Bunlar agresif politikalar değildi.

Küresel sistemin yükünü taşıyan zorunlu tercihlerdi.

Sorun şu:

Bu yük artık taşınamıyor.

Japonya’da enflasyon artık “geçici” tanımına sığmıyor.

Ücret artışları sınırlı ama kalıcı.

Zayıf yen ihracatçıları ayakta tuttu, evet.

Ama aynı zamanda iç talebi eritti, alım gücünü aşındırdı.

BOJ’un önünde net ama rahatsız edici bir denklem var.

Faizi düşük tutarsa:

Yen üzerindeki baskı artıyor, sermaye çıkışı hızlanıyor.

Normalleşmeye giderse:

Yıllardır yen üzerinden dönen küresel carry mekanizması çözülmeye başlıyor.

Bu ikisi aynı anda kontrol edilemiyor.

Tarih burada devreye giriyor.

1998 ve 2006’da Japonya yön değiştirmeye yaklaştığında,

ABD dışındaki piyasalarda stresin nereden çıktığını herkes sonradan fark etti.

Daha yakın bir örnek var.

2022–2023’te sadece getiri eğrisi kontrolünün gevşetilmesi bile

tahvil ve FX tarafında zincirleme reaksiyon yarattı.

Sebep basit:

Japon yeni sadece bir para birimi değil.

Küresel kaldıraç sisteminin en ucuz yakıtı.

O yakıt pahalılaşmaya başladığında,

risk iştahı teoride değil pratikte sıkışır.

Bugün olan tam olarak bu.

BOJ sembolik faiz adımı attı.

YCC fiilen işlevsiz bırakıldı.

Ama iletişim dili hâlâ temkinli.

Bu bir kararsızlık değil.

Bu bir geçiş stratejisi.

Tek hamlede şok yaratmak istemiyorlar.

Ama yönü de gizlemiyorlar.

Piyasa bunu genelde geç okur.

Önce “önemsiz” denir.

Sonra yen güçlenir.

Sonra taşıma pozisyonları sessizce kapanır.

En son likidite konuşulmaya başlanır.

Şu an tam bu aralıktayız.

FED faiz indirebilir. Bu mümkün.

Ama aynı anda BOJ sıkılaşma yönündeyken küresel riskli varlıkların kalıcı şekilde rahatlaması zor.

Bitcoin yükselebilir.

Ama yen kaynaklı çözülme bitmeden denge kurmak kolay değil.

Bu yüzden tabloyu tek merkez bankasıyla okumak eksik kalıyor.

Japonya manşet atmaz. Ama sistemin en kritik vidasını tutar.

Bugün o vida yavaş yavaş sıkılıyor.