Bước chân đầu tiên vào crypto – Năm 2017 và cơn sốt FOMO
Tôi bắt đầu tiếp cận crypto vào cuối năm 2017, thời điểm Bitcoin (BTC) đang ở đỉnh cao lịch sử lúc bấy giờ. Giá BTC vượt mốc 10.000 USD và nhanh chóng leo lên gần 20.000 USD vào tháng 12/2017. Một người bạn khoe lời lãi lớn từ việc "đánh" crypto đã kích thích tôi tham gia theo kiểu FOMO (Fear Of Missing Out – sợ bỏ lỡ cơ hội).
Tôi đã dồn toàn bộ tiền tiết kiệm (lúc đó là số tiền không nhỏ với một người trẻ) vào mua BTC và một số altcoin theo lời khuyên từ bạn bè và các group Telegram, mà không tìm hiểu kỹ về công nghệ, whitepaper hay rủi ro. Kết quả: chỉ vài tháng sau, thị trường sụp đổ mạnh mẽ trong sự kiện crypto winter 2018. Giá BTC lao dốc xuống dưới 4.000 USD vào cuối 2018 – đầu 2019, khiến tài khoản của tôi lỗ hơn 60–70%.Cảm xúc lúc đó của tôi: hoảng loạn, tự trách bản thân, nghi ngờ mọi thứ, thậm chí tạm thời rời bỏ thị trường vì không chịu nổi áp lực tâm lý. Đây là bài học đầu tiên mà tôi nhận được trong thị trường: crypto không phải trò chơi làm giàu nhanh, mà là cuộc chiến dài hạn với chính cảm xúc của bản thân.
Cập nhật 2026: Thị trường đã trải qua thêm hai chu kỳ lớn sau 2017. Halving 2020 đẩy BTC từ ~4.000 USD lên ATH ~69.000 USD năm 2021, rồi bear market 2022 đưa về ~16.000 USD. Halving 2024 (tháng 4/2024) giảm reward từ 6.25 xuống 3.125 BTC/block, dẫn đến bull run mạnh 2024–2025 với BTC chạm ATH mới trên 100.000–108.000 USD. Đến tháng 2/2026, BTC đang dao động quanh 66.000–68.000 USD, trong giai đoạn điều chỉnh post-halving điển hình. Nhiều nhà phân tích dự đoán 2026 là năm "bear leg" trong chu kỳ 4 năm, có thể kéo dài đến trước halving 2028 (dự kiến tháng 3–4/2028, reward giảm còn 1.5625 BTC/block).
Giai đoạn học hỏi sâu – Hiểu blockchain thay vì chỉ nhìn giá
Sau cú sốc 2018, tôi quyết định không bỏ cuộc mà chuyển sang học nghiêm túc. Tôi đã dành thời gian nghiên cứu:
Whitepaper Bitcoin của Satoshi Nakamoto.
Cách hoạt động của blockchain (proof-of-work, mining, node).
Ethereum và smart contract (ra mắt 2015, nhưng bùng nổ DeFi từ 2020).
Các dự án layer-1 khác như Polkadot, Solana, Cardano.
Tôi đã nhận ra rằng: crypto không chỉ là "đánh bạc giá lên xuống", mà là công nghệ thay đổi tài chính, thanh toán, hợp đồng thông minh, và thậm chí là nền kinh tế phi tập trung. Từ đó, tôi đã thay đổi mindset: đầu tư dựa trên giá trị thực (technology, team, roadmap, use-case) thay vì hype.
Cập nhật 2026: Công nghệ blockchain đã trưởng thành vượt bậc. DeFi TVL toàn cầu vượt 200–300 tỷ USD (tùy thời điểm), NFT chuyển sang utility (gaming, real-world assets – RWA). Layer-2 Ethereum (Arbitrum, Optimism, Base) xử lý hàng triệu giao dịch/ngày với phí thấp. Bitcoin không còn chỉ là "digital gold" mà tích hợp Lightning Network cho thanh toán vi mô, Ordinals/Runes cho NFT trên BTC. Stablecoin như USDT/USDC chiếm lĩnh thanh toán cross-border, với volume hàng nghìn tỷ USD/năm.
Trở lại thị trường năm 2020 – Chiến lược bền vững và phục hồi
Đến 2020, khi BTC hồi phục từ đáy ~6.000 USD lên 10.000–20.000 USD (ảnh hưởng từ COVID và các công ty lớn như MicroStrategy, Tesla mua BTC), tôi đã quay lại với cách tiếp cận hoàn toàn khác:
Chỉ đầu tư số tiền có thể chấp nhận mất.
Phân bổ danh mục: 50–60% BTC/ETH (blue-chip), 30–40% altcoin tiềm năng, còn lại cash/stablecoin.
Đặt mục tiêu chốt lời (take-profit) và cắt lỗ (stop-loss) rõ ràng.
Không all-in, không vay margin quá mức.
Theo dõi cộng đồng uy tín, đọc research từ Messari, Delphi Digital, không nghe "pump group" Telegram.
Giữ ví cá nhân (hardware wallet như Ledger/Trezor) thay vì để trên sàn.
Kết quả: tài khoản phục hồi và sinh lời tốt qua bull run 2020–2021, dù vẫn có lúc drawdown lớn.
Cập nhật 2026: Chiến lược này vẫn hiệu quả. Năm 2025 chứng kiến ETF Bitcoin spot (phê duyệt 2024) hút hàng trăm tỷ USD inflow từ institutional (BlackRock, Fidelity, Grayscale). Tuy nhiên, 2026 đang là giai đoạn điều chỉnh: BTC giảm từ đỉnh 2025, nhiều altcoin lỗ 50–80%. Dự báo từ các quỹ lớn:
Bernstein/Standard Chartered: ~150.000 USD cuối 2026.
Goldman Sachs: có thể lên ~200.000 USD trong kịch bản lạc quan.
Phạm vi rộng: 75.000–225.000 USD (CNBC tổng hợp).
Nhiều ý kiến cho rằng 2026 là năm "sideways to bear" trước bull mạnh 2027–2028.
Những điều làm đúng và sai lầm phổ biến
Làm đúng:
Học trước khi đầu tư.
Bắt đầu nhỏ, đa dạng hóa.
Chọn coin có nền tảng vững (BTC, ETH).
Dùng ví lạnh, theo dõi lịch sử giao dịch.
Kiên nhẫn, đầu tư dài hạn.
Sai lầm:
FOMO mà không research.
Không có kế hoạch thoát lệnh.
Tin scam, pump-dump group.
Đầu tư quá khả năng chịu lỗ.
Trade liên tục như cờ bạc.
Tôi đã đưa ra được kết luận cho bản thân cũng như người mới đầu tư crypto: dù lỗ nhiều lần, anh không hối tiếc vì hành trình đã giúp trưởng thành về tài chính và tâm lý.
Cập nhật 2026: Sai lầm vẫn phổ biến, đặc biệt với memecoin và AI-token pump-dump 2024–2025. Nhiều vụ rug-pull, phishing tăng mạnh. Quy định tại Việt Nam đang siết chặt hơn (Nghị định về tài sản số dự thảo 2025–2026), nhưng cộng đồng vẫn phát triển mạnh.
Kết luận – Lời khuyên cho người mới năm 2026
Hành trình của tôi là minh chứng sống động: crypto là marathon, không phải sprint. Đến 2026, thị trường trưởng thành hơn nhưng vẫn biến động cao. Hãy:
Học liên tục (Coursera, YouTube, sách "The Bitcoin Standard").
Chỉ đầu tư tiền nhàn rỗi.
Tập trung giá trị dài hạn (BTC như digital gold, ETH như nền tảng DeFi/AI).
Kiểm soát cảm xúc – đó mới là tài sản quý nhất.
