W całej 16 letniej historii Bitcoina 4 kwartał jest najbardziej pro-wzrostowym okresem. Nie dziwi więc, że za każdym razem gdy zbliżamy się do końcówki roku pojawiają się teorie o nadchodzących wzrostach. Sprawdźmy więc, jakie są fakty, co mówi statystyka oraz jaka jest tego geneza. 

Po pierwsze - statystyka

Jak możecie zobaczyć poniżej, październik oraz listopad są miesiącami, które na przestrzeni lat generują największe stopy zwrotu. Na poniższej grafice można to zauważyć gdy spojrzymy na ostatnie dwa (szare) wiersze w tabelce. Ponadto, jak możecie zobaczyć w całej historii Bitcoina tylko dwa razy październik zamknął się na czerwono. Nie liczę obecnego miesiąca ponieważ w momencie pisania tego artykułu jest dopiero 20 października i nie wiadomo jak się miesiąc zamknie. 

Co ciekawe, oba przypadki miały miejsce podczas bessy - rok 2014 oraz 2018. Oznacza to, że do tej pory o ile byliśmy w hossie - październik był wzrostowy.  

Teraz pytanie, dlaczego tak jest? Są dwa powody. 

Wrzesień jest statystycznie najgorszym okresem dla rynków finansowych. Oznacza to, że we wrześniu często obserwujemy mocne spadki, w tym także na rynku krypto. Jak możecie zobaczyć poniżej (tak, to ta sama grafika) wrzesień jest najgorszym miesiącem w historii $BTC. 

Po tak słabym okresie rynek musi odreagować, co także daje dodatkowe paliwo do wzrostów w październiku. 

Jest jeszcze jeden powód wzrostów, ale on tyczy się tylko roku pohalvingowego, czyli raz na 4 lata. Mianowicie, w roku pohalvingowym, w czwartym kwartale kończy się 4-letni cykl Bitcoina. 

A biorąc pod uwagę, że końcówka cyklu charakteryzuje się mocnymi wzrostami, to daje dodatkowy powód by myśleć, że 4 kwartał może być wzrostowy. 

Jeśli połączymy te trzy czynniki, to dostaniemy wyraźny powód, dlaczego końcówka roku jest tak pozytywna dla rynku krypto.

Tak właśnie powstał termin “Uptober”, który jest połączeniem słów “Up” - czyli góra oraz “October” czyli październik. 

Podobnie jest z miesiącem listopad, który także statystycznie jest prowzrostowy. Często listopad nazywa się “Moonvember”, który jest połączeniem słowa “Moon” - czyli księżyc oraz “November” czyli listopad. 

Psychologia rynku

Warto też wspomnieć jak działa psychologia tłumu na rynkach finansowych. To właśnie czynnik psychologiczny jest często kluczowym elementem, który tłumaczy, dlaczego wzorce takie jak #Uptober w ogóle powstają i się utrwalają. Rynki finansowe, a szczególnie rynek kryptowalut, to nie tylko wykres cen i wskaźniki techniczne – to przede wszystkim ludzie podejmujący decyzje pod wpływem emocji, oczekiwań i zachowań innych uczestników rynku.

Samospełniająca się przepowiednia

Jednym z najważniejszych mechanizmów psychologicznych jest samospełniająca się przepowiednia. Ten fenomen został po raz pierwszy szczegółowo opisany przez socjologa Roberta K. Mertona w 1948 roku. Polega on na tym, że początkowo fałszywe przekonanie lub oczekiwanie prowadzi do zachowań, które powodują, że to przekonanie staje się rzeczywistością.

W kontekście rynków finansowych mechanizm działa następująco: jeśli wystarczająco duża liczba inwestorów wierzy, że październik przyniesie wzrosty (właśnie dlatego, że historia pokazuje, że tak było w przeszłości), to zaczynają kupować aktywa w tym okresie. Ta zwiększona presja zakupowa faktycznie podnosi ceny, co potwierdza pierwotne oczekiwania i wzmacnia wiarę w "Uptober".

Badania pokazują, że samospełniające się przepowiednie mogą mieć szczególnie silny wpływ na rynkach charakteryzujących się dużą spekulacją – dokładnie tak jak rynek kryptowalut. 

Przykładem może być sytuacja z banków podczas Wielkiego Kryzysu: nawet solidne finansowo banki padały ofiarą paniki, gdy fałszywe plotki o ich niewypłacalności wywoływały masowe wypłaty depozytów, które ostatecznie rzeczywiście prowadziły do upadłości.

Na rynku kryptowalut ten mechanizm jest jeszcze silniejszy. Kiedy inwestorzy widzą, że Bitcoin historycznie rośnie w październiku, zaczynają kupować w oczekiwaniu na wzrosty, co faktycznie popycha ceny w górę. To z kolei przyciąga kolejnych kupujących, którzy widzą rosnące ceny i nie chcą przegapić okazji. 

FOMO – strach przed przegapieniem okazji

Kolejnym kluczowym elementem psychologii rynku jest FOMO (Fear Of Missing Out) – strach przed przegapieniem okazji. To zjawisko psychologiczne, które może znacząco wpływać na decyzje inwestycyjne, szczególnie na dynamicznych rynkach kryptowalut.

FOMO występuje, gdy inwestor widzi nagły wzrost ceny kryptowaluty, obserwuje jak inni zarabiają i odczuwa silną potrzebę "wskoczenia do pociągu", zanim ceny wzrosną jeszcze bardziej.

Badania pokazują, że 84% posiadaczy kryptowalut przyznaje, że podejmowało decyzje inwestycyjne pod wpływem FOMO, a 63% respondentów przyznało, że emocjonalne decyzje miały znaczący negatywny wpływ na ich portfel kryptowalutowy. 

W kontekście "Uptober", FOMO może być szczególnie silne. Jeśli inwestorzy widzą, że Bitcoin rośnie zgodnie z historycznym wzorcem, mogą obawiać się, że jeśli nie kupią teraz, to przegapią cały październikowy rajd. To zwiększa presję zakupową i przyspiesza wzrosty, co z kolei wzmacnia FOMO u kolejnych uczestników rynku.

Podsumowanie

Połączenie danych statystycznych oraz zrozumienia psychologii powoduje, że dostajemy praktyczną odpowiedź na pytanie, dlaczego czwarty kwartał - a w szczególności październik jest okresem pro-wzrostowym dla kryptowalut.

Tak jak wspomniałem wcześniej, czwarty kwartał jest najlepszym okresem w roku dla całego rynku. Z tym, że na końcowy efekt wpływa bardzo wiele różnych czynników, które współdziałają ze sobą tworząc idealne warunki dla wzrostów.

  • Po pierwsze, mamy sezonowość rynków finansowych - okres powrotu inwestorów po wakacyjnej przerwie oraz odreagowanie słabego września, co naturalnie zwiększa płynność i aktywność na rynkach.

  • Po drugie, w roku pohalvingowym (takim jak 2025) dochodzi jeszcze czynnik cyklu 4-letniego, gdzie czwarty kwartał historycznie był okresem kulminacji wzrostów i końcowej fazy bull marketu.

  • Po trzecie, psychologia tłumu - samospełniające się przepowiednie, FOMO  - wszystkie te mechanizmy wzajemnie się wzmacniają, tworząc spiralę wzrostową. Inwestorzy wiedzą, że październik historycznie był dobry, więc kupują. To popycha ceny w górę, co przyciąga kolejnych kupujących, którzy boją się przegapić okazję. A to z kolei wzmacnia trend.

Kluczowe jest jednak to, że wszystkie te czynniki muszą współgrać razem. Samo istnienie historycznego wzorca nie gwarantuje, że się powtórzy - pamiętajmy, że w latach bessy (2014 i 2018) październik zamknął się na czerwono. Dlatego tak ważne jest spojrzenie na pełny kontekst rynkowy: czy jesteśmy w hossie czy bessie, jaki jest ogólny sentyment na rynku, co pokazują wskaźniki on-chain, oraz jak zachowują się inwestorzy instytucjonalni.

Warto też pamiętać, że świadomość tych mechanizmów psychologicznych może być bronią obosieczną. Z jednej strony rozumienie, że "Uptober" to w dużej mierze samospełniająca się przepowiednia, może pomóc nam racjonalnie podejmować decyzje inwestycyjne. Z drugiej strony, jeśli zbyt wielu inwestorów stanie się "zbyt mądrych" i zacznie grać przeciwko tłumowi, sam wzorzec może się zmienić lub osłabnąć.

Ostatecznie, połączenie twardych danych historycznych z głębokim zrozumieniem ludzkiej psychologii daje nam najbardziej kompletny obraz tego, czego możemy oczekiwać w czwartym kwartale na rynku kryptowalut. Nie jest to żadna magiczna formuła gwarantująca zyski, ale solidna podstawa do podejmowania świadomych decyzji inwestycyjnych.

Jeżeli nie masz jeszcze konta giełdzie Binance to możesz je założyć klikając w ten link.