Na początku 2026 roku sytuacja polityczna w Wenezueli uległa drastycznej zmianie po serii wydarzeń wojskowych i politycznych o dużym wpływie, które miały miejsce w pierwszych dniach roku.
1. Sytuacja instytucjonalna i przywództwo
Aresztowanie Nicolasa Maduro: 3 stycznia 2026 roku rząd Stanów Zjednoczonych ogłosił aresztowanie Nicolasa Maduro po operacji wojskowej, która obejmowała naloty na Caracas. Maduro miał swoją pierwszą rozprawę sądową na terytorium amerykańskim 5 stycznia 2026 roku.
Prezydentura na stanowisku: W obecności braku Madura, Delcy Rodríguez przejęła prezydenturę Wenezueli na stanowisku, aby przewodniczyć "posiedzeniu nagłemu" po atakach.
Status mandatu: Przed tymi wydarzeniami Maduro przygotowywał się do rozpoczęcia trzeciego okresu prezydenckiego (2025–2031) po kontrowersyjnych wyborach w lipcu 2024 roku, których legitymacja została szeroko odrzucona przez społeczność międzynarodową.
2. Konfliktowość i reakcja społeczna
Protesty wewnętrzne: Zostały zarejestrowane uroczystości w Caracas i innych miastach kraju. Jednocześnie pojawiły się raporty o demonstracjach po jego upadku, domagających się "potwierdzenia życia" i uwolnienia Madura.
Napięcie międzynarodowe: Atak i aresztowanie wywołały protesty na całym świecie, z demonstracjami na rzecz i przeciwko interwencji amerykańskiej w miastach takich jak Madryt i Rzym.
3. Kontekst ciągłej kryzysu
Kryzys humanitarny: Kraj dalej doświadcza poważnego pogorszenia podstawowych usług i gospodarki. Szacuje się, że ponad 9,3 miliona osób cierpi na niedobór żywności, a liczba emigrantów przekracza 9 milionów.
Prawa człowieka: Instytucje demokratyczne nadal są osłabiane, a Międzynarodowy Sąd Karny i ONZ prowadzą aktywne dochodzenia dotyczące represji i naruszeń praw człowieka.
4. Pozycja międzynarodowa
Intervencja USA: Obecna administracja Stanów Zjednoczonych (pod prezydenturą Donalda Trumpa w 2026 roku) uzasadniła działania militarne jako konieczną interwencję.
Legitymacja: Przed aresztowaniem większość krajów zachodnich (USA, Unia Europejska i członkowie OEA) już nie uznawała reelekcji Madura, określając jego rząd jako nieposiadający demokratycznej legitymacji.
