W epoce Web3, dezentralizowane przechowywanie stało się jednym z kluczowych elementów infrastruktury ekosystemu blockchain. Walrus Protocol, innowacyjny protokół przechowywania działający na łańcuchu Sui, wyróżnia się wysoką wydajnością, niskimi kosztami i wysoką dostępnością. Walrus Coin ($WAL), jako natywny token tego protokołu, służy nie tylko do pokrywania kosztów przechowywania, ale także uczestniczy w procesach zarządzania i mechanizmach incydentowych, wspierając zrównoważony rozwój całego sieci. Od uruchomienia głównego łańcucha w marcu 2025 roku Walrus przyciągnął dużą liczbę deweloperów, projektów i inwestorów, a jego technologia jądra – zwłaszcza rozwiązanie kodowania RedStuff – została uznane za przełom w stosunku do tradycyjnych modeli przechowywania. W tym artykule szczegółowo przeanalizujemy kluczowe technologie Walrus, rozważając integrację z łańcuchem Sui, programowalność danych, model bezpieczeństwa i inne aspekty. Dodatkowo omówimy model ekonomiczny $WAL oraz jego rolę w ekosystemie, dając czytelnikom szeroki i szczegółowy przegląd.
Protokół Walrus nie jest prostym systemem przechowywania plików, lecz zdecentralizowaną siecią przechowywania Blobów zaprojektowaną do dużych plików (takich jak zbiory danych AI, media NFT, zasoby gier, obrazy wideo i archiwa blockchain). Rozwiązuje problemy jednostkowych awarii i ryzyka cenzury tradycyjnego scentralizowanego przechowywania w chmurze (takiego jak AWS S3), jednocześnie będąc bardziej wydajnym i ekonomicznym niż konkurenci, tacy jak Filecoin czy Arweave. Zgodnie z najnowszymi danymi, koszty przechowywania Walrus mogą być nawet 1/80 do 1/100 rozwiązań scentralizowanych, co jest zasługą jego unikalnego stosu technologicznego. Do stycznia 2026 roku ekosystem Walrus rozszerzył się o wsparcie dla wielu łańcuchów, w tym integrację z Ethereum i Solana, współpracując z wieloma projektami AI i DeFi, takimi jak Humanity Protocol i Talus Network.
Analiza technologii podstawowej: Plan kodowania RedStuff
Kluczową innowacją Walrus jest technologia kodowania RedStuff, która jest protokołem kodowania erasure w dwóch wymiarach (2D), opartym na frameworku Twin-code i liniowym kodowaniu erasure. W przeciwieństwie do tradycyjnych jednowymiarowych kodów erasure (np. kodów Reed-Solomon), RedStuff osiąga wyższe bezpieczeństwo i niższy współczynnik duplikacji dzięki strukturze macierzy dwuwymiarowej, wymagając jedynie 4,5-krotnego współczynnika duplikacji do zapewnienia wysokiej dostępności i odporności na błędy, jednocześnie wspierając samonaprawę danych.
Jak działa RedStuff
Zakładając, że w sieci znajduje się n=3f+1 węzłów przechowujących, w tym adwersarz może kontrolować maksymalnie f węzłów bizantyjskich (Byzantine faults). RedStuff dzieli Bloba B na macierz symboli o wymiarach (f+1) × (2f+1), gdzie każdy symbol ma rozmiar O(|B| / (f+1)). Następnie, poprzez dwuwymiarowe rozszerzenie, generowane są główne fragmenty (Primary Slivers) i fragmenty pomocnicze (Secondary Slivers):
Kodowanie główne (Primary Encoding)：Kodowanie macierzy kolumnami, rozszerzanie do n symboli. Każdy węzeł otrzymuje jeden wiersz rozszerzonych symboli, tworząc główny fragment. Próg wynosi 2f+1, co oznacza, że do odzyskania głównego fragmentu potrzebnych jest co najmniej 2f+1 symboli.
Kodowanie pomocnicze (Secondary Encoding): Kodowanie macierzy wierszami, rozszerzanie do n symboli. Każdy węzeł otrzymuje jedną kolumnę rozszerzonych symboli, tworząc fragment pomocniczy. Próg wynosi f+1, co oznacza, że do odzyskania fragmentu pomocniczego wystarczy f+1 symboli.
Ten dwuwymiarowy projekt pozwala węzłom na efektywne odzyskiwanie utraconych danych w asynchronicznej sieci. Na przykład, gdy węzeł traci fragment, może zażądać symboli przecięcia (Intersection Symbols) od innych węzłów. Najpierw, przez f+1 uczciwych węzłów, udostępnia się symbole do odzyskania fragmentów pomocniczych; następnie, przez 2f+1 symboli, odzyskuje się główny fragment. Całkowita przepustowość odzyskiwania wynosi jedynie O(|B| / n), co jest znacznie niższe niż O(|B|) tradycyjnych kodów Reed-Solomon, które wymagają odbudowy całego Bloba.
RedStuff wprowadza również elementy kodów fontannowych (Fountain Codes), które są rodzajem kodów erasure o nieskończonej przepustowości, zdolnym do generowania nieskończonej liczby symboli naprawczych. To sprawia, że Walrus jest bardziej elastyczny w obliczu przetwarzania dużych zbiorów danych, zwłaszcza tych używanych w szkoleniu dużych modeli AI lub w przypadku plików multimedialnych o wysokiej rozdzielczości. W porównaniu do kodów Reed-Solomon Filecoin (które wymagają dużej przepustowości do odzyskiwania) i pełnej replikacji Arweave (ponad 25-krotny współczynnik duplikacji), współczynnik duplikacji 4-5 RedStuff znacznie obniża koszty, jednocześnie utrzymując integralność danych.
Szczegóły matematyczne i algorytmiczne
Funkcje kodowania RedStuff można opisać jako: Encode(B, t, n), gdzie t=f+1 to liczba symboli źródłowych, a n to całkowita liczba węzłów. Dzieli B na t symboli źródłowych, każdy o rozmiarze O(|B| / t), a następnie generuje n-t symboli naprawczych. Funkcja dekodująca Decode(T, t, n) odbudowuje B z dowolnych t poprawnych symboli. Bezpieczeństwo zależy od różnicy progowej: niski próg fragmentów pomocniczych (f+1) ułatwia szybkie odzyskiwanie, podczas gdy wysoki próg fragmentów głównych (2f+1) zapobiega fałszerstwom danych przez złośliwe węzły.
W rzeczywistym wdrożeniu RedStuff wykorzystuje zobowiązania wektorowe (Vector Commitments) do przechowywania metadanych, które są kodowane za pomocą jednowymiarowego kodowania erasure, co redukuje obciążenie każdego węzła z kwadratowego do liniowego (na przykład, z 64MB w 1000 węzłach do stałej). Zapewnia to skalowalność systemu, wspierając przechowywanie na poziomie PB.
Mechanizm przechowywania Blobów i funkcje samonaprawcze
Przechowywanie Blobów Walrus to aplikacja RedStuff. Blob jest dzielony na fragmenty (Slivers), rozproszone na n węzłach, z których każdy przechowuje pary fragmentów głównych/pomocniczych. Proces zapisu obejmuje: kodowanie Bloba, wysyłanie fragmentów, zbieranie 2f+1 potwierdzeń oraz publikowanie dowodu dostępności (PoA) na łańcuchu Sui. Proces odczytu polega na zbieraniu metadanych (poprzez jednowymiarowe kodowanie fragmentów), wyszukiwaniu 2f+1 fragmentów pomocniczych, dekodowaniu i weryfikacji spójności.
Samonaprawa jest wyróżniającą cechą Walrus: jeśli węzeł traci fragment podczas zapisu, może asynchronicznie zażądać jego odzyskania, bez potrzeby koordynacji centralnej. Jest to szczególnie ważne w asynchronicznej sieci, aby uniknąć awarii spowodowanych opóźnieniami w tradycyjnych systemach. Dane z testnetu pokazują, że przy 105 węzłach, opóźnienie zapisu 130MB Bloba wynosi<30 sekund, a przepustowość osiąga 18 MB/s.
Integracja z blockchainem Sui
Walrus głęboko integruje się z blockchainem Sui, wykorzystując język Move i smart kontrakty Sui do obsługi operacji kontrolnych, takich jak sortowanie transakcji i aktualizacja stanu. Węzły przechowujące organizowane są według Epoch, a blockchain zarządza rejestracją ID Blobów i PoA. Przełączanie Epoch odbywa się w ramach wieloetapowego mechanizmu: zapisywanie skierowane do nowego komitetu, odczyty mogą przebiegać przez stary/nowy, zapewniając ciągłość. To sprawia, że Walrus jest kluczowym elementem stosu Sui, wspierającym rozszerzenia między łańcuchami.
Programowalne dane i struktura autoryzacji
Walrus przekształca dane w programowalne aktywa: ID Bloba oparty na haszowaniu zobowiązań (w tym drzewie Merkle), umożliwiający smart kontraktom bezpośrednie zarządzanie przechowywaniem, wydłużaniem życia lub usuwaniem. Drzewo Merkle zapewnia spójność fragmentów, wspiera częściowe odczyty i dowody zawartości, co jest odpowiednie dla złożonych aplikacji DeFi oraz treści w mediach społecznościowych.
Model bezpieczeństwa i mechanizmy zachęt
Model BFT Walrus toleruje f złośliwych węzłów, zapewniając bezpieczeństwo poprzez kwoty (Quorums): f+1 do odzyskiwania, 2f+1 do odczytu/zapisu/wyzwań. 1 asynchroniczne wyzwanie wykorzystuje rozproszoną generację kluczy (DKG) do generowania losowości, a złośliwe węzły nie mogą podrobić przechowywania. Ochrona przed złośliwymi pisarzami poprzez autoryzację na łańcuchu eliminuje nieprawidłowe Bloby.
Token $WAL odgrywa kluczową rolę: używany do wcześniejszego płacenia za przechowywanie (maksymalnie 2 lata), stakowania węzłów i zarządzania. Zachęty obejmują nagrody za odpowiedzi na wyzwania i dotacje na odzyskiwanie danych; kary polegają na spaleniu tokenów (niepowodzenie wyzwania > 50%). Ceny są ustalane przez głosowanie węzłów (wymagana jest 66,67% udziałów), co zapewnia zgodność ekonomiczną.
Zalety, porównania i wyzwania
W porównaniu do IPFS/Filecoin, Walrus nie przechowuje plików w pełnej replikacji, lecz fragmentuje je za pomocą RedStuff, co obniża koszty i zwiększa odporność na cenzurę. Zaletami są nieskończona skalowalność, zwiększona prywatność (protokół Seal) i przyjazność dla AI. Jednak wyzwaniem jest zależność od Sui, co może opóźnić rollout multichain.
W 2026 roku Walrus pogłębia infrastrukturę AI i programowalne rynki danych. Trust Walrus Grayscale przyciąga fundusze instytucjonalne, a projekty ekologiczne, takie jak Walrus Sites, promują zdecentralizowane strony internetowe. Zapotrzebowanie na $WAL wzrośnie, a potencjalny wzrost wartości rynkowej będzie znaczący.
Protokół Walrus, z RedStuff jako rdzeniem, redefiniuje zdecentralizowane przechowywanie. Moneta $WAL jest nie tylko narzędziem płatniczym, ale także fundamentem ekosystemu. Inwestorzy i deweloperzy powinni uważnie śledzić jej rozwój, ponieważ będzie to kamień milowy w gospodarce danych Web3.
@Walrus 🦭/acc $WAL #wals @Walrus 🦭/acc
