Nhìn vào số liệu revenue by chain trong 30 ngày gần nhất trên DefiLlama, nhiều blockchain quen mặt trong thị trường crypto đang có mức doanh thu thấp hơn rất nhiều so với những gì cộng đồng vẫn tưởng.
Doanh thu on-chain của hàng loạt L1/L2 chỉ vài nghìn đến vài chục nghìn USD mỗi tháng, trong khi chi phí vận hành của team lại cực kỳ đắt đỏ. Câu hỏi lớn được đặt ra: tiền nuôi dự án đến từ đâu?

Cụ thể, trong 30 ngày qua:
• Berachain chỉ ghi nhận khoảng 6.1K USD
• Ronnin Network đạt 6.6K USD
• Sei Network khoảng 8.6K USD
• Scroll đạt 9.3K USD
• Sonic khoảng 10.1K USD
• Mantle đạt 11K USD
Ngay cả những cái tên lớn hơn cũng không khá hơn là bao:
• Monad $MON : 47.8K USD
Vậy dòng tiền để các dự án này tiếp tục vận hành đến từ đâu? 🤔
Bởi vì, chỉ riêng chi phí cho 1 dev Solidity đã rơi vào khoảng 5,000 USD mỗi tháng. Trong khi đó, đa số team blockchain không chỉ có 1 người, mà thường từ 20-50 nhân sự, với chi phí trung bình 10,000 - 30,000 USD mỗi người.
Dĩ nhiên, có thể doanh thu chain chưa phản ánh toàn bộ nguồn thu của hệ sinh thái, ví dụ như doanh thu từ các protocol xây dựng trên chain. Tuy vậy, dù nhìn theo góc độ nào, những con số này vẫn quá thấp nếu so với kỳ vọng và định giá hiện tại của các dự án.
Và khi doanh thu không đủ để nuôi bộ máy vận hành, giải pháp quen thuộc nhất là gì? Chỉ còn cách bán token để nuôi team 😭
Đây chính là thực tế khá phũ phàng của crypto ở thời điểm hiện tại. Có lẽ thị trường đang dần đến lúc phải quan tâm nhiều hơn tới những dự án thực sự tạo ra phí và dòng tiền, thay vì chỉ sống bằng câu chuyện và narrative.



