Thị trường tiền mã hóa toàn cầu đã trải qua một đợt điều chỉnh mạnh khi những lo ngại xoay quanh khả năng chính phủ Mỹ đóng cửa trở lại ngày càng gia tăng. Chỉ trong vòng vài giờ cuối tuần qua, khoảng 100 tỷ USD vốn hóa đã bị “thổi bay” khỏi thị trường crypto, phản ánh tâm lý phòng thủ rõ rệt của nhà đầu tư trước các rủi ro chính trị và địa chính trị đang chồng chất.
Nguyên nhân trực tiếp của đợt bán tháo đến từ căng thẳng tại Thượng viện Mỹ, khi các Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ tuyên bố sẽ chặn dự luật cấp ngân sách nếu dự luật này bao gồm kinh phí cho Bộ An ninh Nội địa (DHS). Động thái này làm dấy lên nguy cơ chính phủ Mỹ có thể rơi vào tình trạng đóng cửa một phần nếu các bên không đạt được thỏa thuận trước thời hạn cuối tháng 1. Trong bối cảnh đó, thị trường tài chính nói chung và crypto nói riêng nhanh chóng phản ứng tiêu cực trước kịch bản bất ổn kéo dài.
Dữ liệu thị trường cho thấy tổng vốn hóa crypto đã giảm từ khoảng 2,97 nghìn tỷ USD xuống còn 2,87 nghìn tỷ USD chỉ trong hơn sáu giờ giao dịch. Bitcoin giảm hơn 3% trong 24 giờ, trong khi các altcoin chịu áp lực nặng nề hơn. Ether giảm trên 5% trong cùng khoảng thời gian, phản ánh xu hướng né tránh rủi ro lan rộng trong nhóm tài sản có độ biến động cao.
Áp lực bán còn được khuếch đại bởi làn sóng thanh lý các vị thế sử dụng đòn bẩy. Hơn 360 triệu USD vị thế crypto đã bị thanh lý trong vòng một ngày, trong đó phần lớn đến từ các lệnh long, cho thấy kỳ vọng tăng giá ngắn hạn của nhà đầu tư đã nhanh chóng bị đảo ngược khi thông tin tiêu cực xuất hiện.
Song song với diễn biến trên thị trường giao ngay, các nền tảng dự đoán cũng ghi nhận sự thay đổi đáng kể trong kỳ vọng của giới đầu tư. Xác suất chính phủ Mỹ đóng cửa trước ngày 31/1 đã tăng vọt lên gần 80%, cao hơn nhiều so với mức dưới 10% chỉ vài ngày trước đó. Điều này cho thấy rủi ro shutdown không còn được xem là kịch bản xa vời, mà đã trở thành một yếu tố tác động trực tiếp đến tâm lý thị trường.
Theo Polymarket, tỷ lệ khả năng chính phủ Mỹ đóng cửa trước thứ Bảy, ngày 31 tháng 1 là 80%.
Nỗi lo của nhà đầu tư còn gia tăng khi các yếu tố địa chính trị khác cùng lúc xuất hiện. Những tuyên bố cứng rắn liên quan đến chính sách thuế quan, cùng với việc Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng với Iran, đã làm trầm trọng thêm tâm lý né tránh rủi ro trên toàn cầu. Trong môi trường đó, các tài sản truyền thống như vàng tiếp tục cho thấy vai trò trú ẩn tốt hơn so với crypto.
Thực tế lịch sử cũng phần nào củng cố tâm lý thận trọng hiện tại. Trong lần chính phủ Mỹ đóng cửa kéo dài kỷ lục trước đây, giá Bitcoin đã giảm mạnh từ vùng đỉnh xuống dưới các mốc tâm lý quan trọng. Dù crypto ngày càng được nhìn nhận như một loại tài sản mới trong hệ thống tài chính, hành vi của nhà đầu tư cho thấy phần lớn vẫn ưu tiên an toàn khi bất ổn vĩ mô và chính trị gia tăng.
Ở góc độ tâm lý thị trường, các chỉ số đo lường cảm xúc nhà đầu tư tiếp tục xấu đi. Chỉ số Sợ hãi & Tham lam của thị trường crypto đã rơi sâu vào vùng “sợ hãi cực độ”, phản ánh sự dè dặt và thiếu niềm tin trong ngắn hạn. Điều này cho thấy áp lực điều chỉnh có thể chưa sớm kết thúc nếu các rủi ro chính trị tại Mỹ chưa được tháo gỡ rõ ràng.
