LỜI KHUYÊN CỐT LÕI THÌ BỎ NGOÀI TAI!
Trích trong những bài viết của Alden!
Có một nghịch lý trong trading mà Alden thấy lặp lại ở hầu hết mọi người. Khi mới bước vào thị trường, ai cũng đi tìm một bí mật nào đó thật phức tạp. Một hệ thống chỉ báo thần thánh. Một mô hình giá kỳ bí. Một công thức được cất giấu đâu đó chỉ dành cho những người “ngộ đạo”. Người mới thường tin rằng để thành công thì cần một thứ gì đó đặc biệt, khác biệt và khó nắm bắt.
Thế rồi khi họ đọc được những lời khuyên của những trader huyền thoại, những con người đã trải qua hàng chục năm với đủ thắng thua, họ lại thấy hụt hẫng. Vì những lời khuyên ấy… quá đơn giản.
Paul Tudor Jones nói: “Quy tắc số 1: đừng để mất tiền. Quy tắc số 2: Đừng quên quy tắc số một.”
Jesse Livermore nhắc: “Đừng bao giờ tranh cãi với thị trường. Thị trường luôn đúng.”
Ed Seykota thì dặn: “Xu hướng là bạn của bạn, cho đến khi nó kết thúc.”
George Soros lại nhấn mạnh: “Không quan trọng bạn đúng hay sai, điều quan trọng là khi bạn đúng thì bạn kiếm được bao nhiêu, và khi bạn sai thì bạn mất bao nhiêu.”
Nghe thì hiển nhiên. Đọc thì như những câu châm ngôn ngắn gọn. Và chính sự đơn giản ấy khiến người mới thường bỏ ngoài tai.
Nghe Paul nói, thì người mới nghĩ: “Tôi thì mất tiền làm sao được, tôi sẽ nhanh chóng giàu có thôi, ngồi search xem mua xe gì, mua nhà ở đâu luôn”
Nghe Livermore nói, người mới nghĩ: “Tôi giỏi hơn thị trường, tôi biết thừa thị trường sẽ đi về đâu, tôi đánh đòn bẩy x20 x50, sợ gì”
Nghe Ed Seykota dặn, người mới nghĩ: “Xu hướng thì tôi biết rồi, nhưng tôi giỏi lắm, tôi đánh ngược xu hướng cho nó nhiều tiền.”
Nghe Soros nói, người mới nghĩ: “Cần gì quan tâm xem mất bao nhiêu, mỗi lệnh tôi all-in ăn to là được rồi”
Nhưng thị trường thì vẫn luôn như vậy, nó sẽ dạy bạn bài học mà bạn chắc chắn phải học nếu muốn tiến bộ. Để đến khi tài khoản của bạn bốc hơi 50%, bạn mới hiểu thế nào là “đừng để mất tiền”. Khi bạn cãi lại xu hướng vì nghĩ mình thông minh hơn thị trường, bạn mới thấm câu “thị trường luôn đúng, xu hướng là bạn”. Khi bạn gồng lỗ chỉ vì cái tôi muốn lúc nào cũng đúng, bạn mới thấy rằng “quản trị rủi ro” là yếu tố sống còn.
Những lời khuyên đơn giản, nhưng nó không hề dễ làm với tất cả mọi người. Cắt lỗ thì anh cũng nghĩ mình làm được, nhưng khi đối diện với lệnh âm quá lớn, tim bạn đập nhanh hơn, rồi bạn tự an ủi: “Nó sẽ quay đầu thôi”, và càng ngày khoản lỗ đó càng phình to ra chỉ vì bạn muốn tranh cãi đúng sai với thị trường.
Đi theo xu hướng nghe thì đơn giản, nhưng khi xu hướng đang chạy mà bạn đứng ngoài, sự sốt ruột sẽ đẩy bạn vào lệnh muộn, rồi chính bạn lại là người mua đỉnh. Những nguyên tắc đơn giản ấy va chạm trực tiếp với bản năng con người: lòng tham, nỗi sợ và cái tôi. Chính vì vậy, nó đơn giản để hiểu, nhưng cực khó để làm.
Người mới thường nghĩ: “Nếu nó đơn giản vậy thì đâu có ai thất bại.” Nhưng thực tế, chính những điều đơn giản mới là chướng ngại thật sự. Vì muốn làm được, bạn phải vượt qua chính mình.
Ai mà muốn mất tiền cơ chứ, nhưng để thực sự giữ được vốn, đó là cả một nghệ thuật của sự kỷ luật, sự khiêm tốn và nhẫn nại.
Cũng như Warren Buffett từng nói: “Hãy sợ hãi khi người khác tham lam, và tham lam khi người khác sợ hãi.” Nghe thì đơn giản, nhưng để làm được, bạn phải đủ trải nghiệm để nhận ra rằng thị trường luôn xoay quanh cảm xúc đám đông. Chỉ khi bạn đã từng bị cuốn theo FOMO, rồi trả giá đắt, bạn mới biết cách đứng ngoài và chờ đến lúc cơ hội thật sự xuất hiện.
Nghề này không quan tâm bạn đọc bao nhiêu sách, hay biết bao nhiêu chỉ báo. Quan trọng là bạn có sống sót đủ lâu để nhận ra những bài học và rút kinh nghiệm cho chính mình. Đơn giản nhưng khó làm. Giữ vốn, kỷ luật, đi theo xu hướng, quản lý rủi ro.
Những lời khuyên ấy, với người mới, nghe như những câu khẩu hiệu. Nhưng với những người đã tồn tại đủ lâu, chúng là những nguyên tắc sống còn, là nền tảng để tồn tại và tạo ra lợi nhuận bền vững.