Căng thẳng giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang leo thang nhanh chóng sau khi Tổng thống Donald Trump công khai đe dọa áp thuế mạnh tay lên các quốc gia châu Âu liên quan đến Greenland, nếu Washington không đạt được mục tiêu mua lại hòn đảo chiến lược này.
Theo tuyên bố từ phía Mỹ, mức thuế 10% sẽ được áp dụng từ ngày 01/02, và có thể tăng lên 25% nếu EU không nhượng bộ. Động thái này ngay lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ châu Âu.
🔥 EU phản ứng gay gắt, coi đây là hành vi “tống tiền”
Hà Lan là một trong những quốc gia lên tiếng mạnh mẽ nhất, chỉ trích việc Mỹ dùng thuế quan làm công cụ gây sức ép là hành vi “tống tiền chính trị”. Tổng cộng 8 quốc gia châu Âu đang bị Mỹ nhắm tới gồm: Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, Anh và Na Uy.
Trước diễn biến nghiêm trọng, EU đã triệu tập cuộc họp khẩn tại Brussels, kêu gọi một phản ứng phối hợp ở cấp độ toàn khối, thay vì để từng quốc gia tự đối phó.
⚔️ Các phương án đáp trả đang được EU cân nhắc:
EU hiện đang thảo luận hai kịch bản phản ứng chính:
Áp thuế trả đũa lên 93 tỷ euro (~107 tỷ USD) hàng hóa Mỹ: Đây là gói biện pháp từng được EU công bố năm ngoái để đáp trả các đòn thuế từ Washington, nhưng đã tạm hoãn sau khi hai bên đạt thỏa thuận vào tháng 7/2025. Giờ đây, phương án này đang được đưa trở lại bàn đàm phán.
Kích hoạt Anti-Coercion Instrument (ACI): Đây được xem là “vũ khí hạng nặng” của EU – một công cụ chưa từng được sử dụng, cho phép hạn chế đầu tư, ngân hàng, dịch vụ tài chính, thương mại dịch vụ và khả năng tiếp cận các gói thầu công của Mỹ tại châu Âu. Tuy nhiên, biện pháp này vẫn gây chia rẽ nội bộ do mức độ đối đầu rất cao.
Ngoài ra, Nghị viện châu Âu cũng đang cân nhắc đình chỉ tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại EU–Mỹ, vốn dự kiến được đưa ra bỏ phiếu vào cuối tháng này.
🧊 EU cứng rắn hơn, dù vẫn còn tiếng nói kêu gọi đối thoại
Dù một số lãnh đạo, đặc biệt là từ Ý, vẫn kêu gọi giải pháp đối thoại và tránh leo thang căng thẳng, nhưng nhìn chung lập trường của EU lần này được đánh giá là cứng rắn hơn đáng kể so với các lần đối đầu thương mại trước đây với Mỹ.
Một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp dự kiến sẽ diễn ra tại Bỉ vào ngày 22/01, nơi các lãnh đạo EU tiếp tục thảo luận và có thể đưa ra quyết định cuối cùng về biện pháp đáp trả.
📉 Thị trường tài chính phản ứng mạnh
Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng, vàng và bạc tiếp tục lập đỉnh mới khi dòng tiền tìm đến tài sản trú ẩn an toàn. Ngược lại, thị trường crypto chịu cú sốc lớn: Bitcoin lao dốc mạnh về vùng $92,000, giảm gần $4,000 chỉ trong 60 phút, kéo theo hơn $500 triệu USD vị thế bị thanh lý
