Thị trường tiền điện tử đang phát triển mạnh mẽ của Ấn Độ đã bước vào một kỷ nguyên mới về quy định, mang theo những tác động thuế đáng kể đối với các nhà đầu tư và thương nhân. Những gì từng là một không gian chủ yếu không được quản lý giờ đây đã được đưa vào phạm vi của Đạo luật Thuế thu nhập năm 1961, với các điều khoản cụ thể được thiết kế để đánh thuế Tài sản Kỹ thuật số Ảo (VDAs). Hướng dẫn toàn diện này đi sâu vào các chi tiết của chế độ thuế tiền điện tử ở Ấn Độ, tập trung vào thuế 30% phẳng, TDS 1% bắt buộc, sự ra đời của Lịch VDA và lời khuyên quan trọng cho các nhà đầu tư để đảm bảo tuân thủ và tránh hình phạt.
Thuế 30% trên lợi nhuận VDA và 1% TDS
Tại trung tâm của khung thuế tiền điện tử ở Ấn Độ là Điều 115BBH của Đạo luật Thuế thu nhập, quy định thuế phẳng 30% trên bất kỳ thu nhập nào phát sinh từ việc chuyển nhượng Tài sản Kỹ thuật số Ảo [1]. Mức thuế cao này được áp dụng cho lợi nhuận ròng từ các giao dịch tiền điện tử, bất kể thời gian nắm giữ tài sản, hiệu quả loại bỏ sự phân biệt giữa lợi nhuận vốn ngắn hạn và dài hạn áp dụng cho các tài sản truyền thống. Điều này có nghĩa là dù bạn giữ một loại tiền điện tử trong một ngày hay một năm, bất kỳ lợi nhuận nào thu được từ việc bán nó sẽ bị đánh thuế theo tỷ lệ này.
Thêm vào đó, một khoản thuế bổ sung 4% (thuế bổ sung) cũng được áp dụng trên tổng nghĩa vụ thuế, làm cho tỷ lệ thuế hiệu quả cao hơn một chút so với 30% [7]. Điều này khiến thuế tiền điện tử ở Ấn Độ trở thành một trong những mức cao nhất trên toàn cầu, với sự so sánh với giải thưởng xổ số do tính chất nghiêm ngặt của nó [9].
Ngoài thuế 30% trên lợi nhuận, chính phủ cũng đã giới thiệu TDS 1% theo Điều 194S của Đạo luật Thuế thu nhập [10]. Điều khoản này yêu cầu TDS 1% trên việc chuyển nhượng VDAs nếu giá trị giao dịch vượt quá ₹50,000 đối với các cá nhân được chỉ định (cá nhân/HUF mà sổ sách cần phải được kiểm toán) hoặc ₹10,000 đối với những người khác trong một năm tài chính [8, 10]. Đối với các giao dịch thực hiện trên các sàn giao dịch tiền điện tử Ấn Độ, TDS này thường được khấu trừ tự động tại nguồn, đảm bảo việc thu thuế trực tiếp tại thời điểm giao dịch. Cơ chế này nhằm tạo ra một dấu vết kiểm toán rõ ràng cho các giao dịch tiền điện tử và tăng cường tính minh bạch cho các cơ quan thuế.
Lịch VDA và Kê khai ITR: Những điều nhà đầu tư cần biết
Một trong những thay đổi đáng kể nhất đối với các nhà đầu tư tiền điện tử ở Ấn Độ là sự ra đời của Lịch VDA (Tài sản kỹ thuật số ảo) trong các mẫu khai thuế thu nhập (ITR), có hiệu lực từ năm tài chính 2022-23 (Năm đánh giá 2023-24) [1, 5]. Phần dành riêng này yêu cầu các cá nhân và doanh nghiệp phải báo cáo tỉ mỉ thu nhập của họ từ VDAs, bao gồm cả tiền điện tử và Token không thể thay thế (NFTs) [1].
Đối với hầu hết các nhà đầu tư cá nhân, mẫu ITR-2 thường được sử dụng để báo cáo thu nhập tiền điện tử nếu nó rơi vào nhóm lợi nhuận vốn. Nếu giao dịch tiền điện tử được coi là một hoạt động kinh doanh, thì ITR-3 sẽ là mẫu phù hợp [2, 10]. Lịch VDA cụ thể yêu cầu các chi tiết như ngày mua sắm, ngày chuyển nhượng, chi phí mua sắm và thu nhập từ việc chuyển nhượng VDAs. Yêu cầu báo cáo chi tiết này nhấn mạnh ý định của chính phủ trong việc theo dõi và đánh thuế mọi giao dịch tiền điện tử.
Điều quan trọng là các nhà đầu tư phải hiểu rằng chỉ có chi phí mua sắm mới có thể được khấu trừ khi tính toán lợi nhuận từ việc chuyển nhượng VDA. Không giống như các loại tài sản khác, không có chi phí nào khác, chẳng hạn như chi phí khai thác, phí giao dịch hoặc chi phí cơ sở hạ tầng, được phép khấu trừ [5, 7]. Quy tắc nghiêm ngặt này ảnh hưởng đáng kể đến thu nhập chịu thuế ròng của nhiều người tham gia tiền điện tử.
Hơn nữa, một khía cạnh quan trọng của chế độ thuế tiền điện tử ở Ấn Độ là không thể bù trừ lỗ. Các khoản lỗ phát sinh từ việc chuyển nhượng VDAs không thể được bù trừ với lợi nhuận từ các VDA khác hoặc bất kỳ nguồn thu nhập nào khác. Những khoản lỗ này cũng không thể được chuyển tiếp sang các năm đánh giá sau [5, 7]. Điều này có nghĩa là ngay cả khi một nhà đầu tư gặp phải những khoản lỗ lớn trong một tài sản tiền điện tử, họ không thể sử dụng những khoản lỗ đó để giảm nghĩa vụ thuế của mình đối với lợi nhuận từ một tài sản tiền điện tử khác hoặc các nguồn thu nhập khác. Quy tắc 'không bù trừ lỗ' này là một điểm gây tranh cãi lớn đối với cộng đồng tiền điện tử và ảnh hưởng đáng kể đến các chiến lược đầu tư.
Một yếu tố quan trọng khác là việc đánh thuế đối với tài sản kỹ thuật số được tặng. Nếu một VDA được nhận như một món quà, nó sẽ bị đánh thuế đối với người nhận [4]. Điều khoản này nhằm ngăn chặn việc trốn thuế thông qua con đường tặng quà.
Lời khuyên từ chuyên gia cho nhà đầu tư: Đảm bảo tuân thủ và tránh hình phạt
Với tính chất nghiêm ngặt của luật thuế tiền điện tử ở Ấn Độ, việc ghi chép cẩn thận và tuân thủ chủ động là rất quan trọng đối với các nhà đầu tư. Các chuyên gia thuế và cố vấn tài chính liên tục nhấn mạnh những thực tiễn tốt nhất sau đây:
1. Duy trì hồ sơ giao dịch chi tiết: Lời khuyên quan trọng nhất là duy trì hồ sơ toàn diện cho mỗi giao dịch tiền điện tử [2, 3, 5]. Điều này bao gồm: * Ngày và Giờ Giao dịch: Thời gian chính xác cho tất cả các lần mua, bán, trao đổi và chuyển nhượng. * Loại Giao dịch: Phân loại rõ ràng liệu đó là mua, bán, giao dịch, tặng hay sự kiện khác. * Tài sản liên quan: Chỉ định rõ ràng tiền điện tử hoặc VDA liên quan (ví dụ: Bitcoin, Ethereum, NFT). * Số lượng: Số lượng chính xác của VDA được giao dịch. * Giá trị bằng INR: Giá trị tương đương bằng Rupee Ấn Độ của giao dịch tại thời điểm xảy ra. Điều này rất quan trọng để tính toán lợi nhuận và lỗ. * Sàn giao dịch/Nền tảng sử dụng: Tên của nền tảng nơi giao dịch diễn ra. * Chi phí mua sắm: Giá gốc đã trả cho VDA, bao gồm bất kỳ chi phí trực tiếp nào.
Nhiều giải pháp phần mềm thuế tiền điện tử và công cụ theo dõi danh mục đầu tư có thể hỗ trợ tự động hóa quy trình này, tích hợp với nhiều sàn giao dịch để lấy dữ liệu giao dịch. Tuy nhiên, luôn luôn nên kiểm tra lại dữ liệu để đảm bảo tính chính xác [5].
2. Hiểu các sự kiện chịu thuế: Biết điều gì cấu thành một sự kiện chịu thuế. Nói chung, bất kỳ việc chuyển nhượng hoặc xử lý nào của một VDA dẫn đến lợi nhuận đều bị đánh thuế. Điều này bao gồm việc bán tiền điện tử để lấy tiền tệ fiat, trao đổi một loại tiền điện tử này cho một loại khác (giao dịch tiền điện tử với nhau), và thậm chí sử dụng tiền điện tử để mua hàng hóa hoặc dịch vụ [1, 4]. Mỗi sự kiện này có thể kích hoạt một nghĩa vụ thuế.
3. Đối chiếu TDS: Đảm bảo rằng TDS 1% được khấu trừ bởi các sàn giao dịch được phản ánh chính xác trong Mẫu 26AS hoặc Tuyên bố Thông tin Hàng năm (AIS) của bạn. Bất kỳ sự khác biệt nào nên được giải quyết ngay lập tức với sàn giao dịch hoặc cơ quan thuế [5]. TDS có thể được yêu cầu như một khoản tín dụng đối với nghĩa vụ thuế cuối cùng của bạn.
4. Tư vấn với chuyên gia thuế: Sự phức tạp của việc đánh thuế tiền điện tử, đặc biệt với các quy định đang thay đổi và các đặc điểm độc đáo của tài sản kỹ thuật số, thường đòi hỏi sự hướng dẫn chuyên nghiệp. Tư vấn với một cố vấn thuế hoặc Kế toán viên đã được cấp chứng chỉ (CA) chuyên về thuế tiền điện tử có thể giúp đảm bảo khai báo chính xác, tối ưu hóa vị thế thuế trong khuôn khổ pháp lý và điều hướng bất kỳ sự không rõ ràng nào [6]. Họ cũng có thể hỗ trợ trong việc chuẩn bị tài liệu cần thiết và phản hồi bất kỳ thông báo nào từ cục thuế thu nhập.
5. Cập nhật thông tin về thay đổi quy định: Cảnh quan quy định về tiền điện tử ở Ấn Độ vẫn đang phát triển. Các nhà đầu tư nên giữ sự cảnh giác và luôn thông tin về bất kỳ sửa đổi, làm rõ hoặc hướng dẫn mới nào được chính phủ hoặc cơ quan thuế phát hành. Theo dõi các nguồn tin tài chính uy tín và các công ty tư vấn thuế có thể giúp ích trong vấn đề này.
Kết luận
Cách tiếp cận của Ấn Độ đối với việc đánh thuế tiền điện tử phản ánh một lập trường thận trọng nhưng kiên quyết về việc quản lý thị trường tài sản kỹ thuật số đang phát triển. Mặc dù thuế phẳng 30% trên lợi nhuận VDA và TDS 1% đã nhận được những phản ứng trái chiều từ cộng đồng tiền điện tử, chúng nhấn mạnh ý định của chính phủ trong việc đưa những tài sản này vào một khung thuế rõ ràng. Đối với các nhà đầu tư, chìa khóa để điều hướng cảnh quan mới này nằm ở việc ghi chép cẩn thận, hiểu các sắc thái của Lịch VDA và chủ động tìm kiếm lời khuyên từ chuyên gia. Bằng cách tuân thủ những nguyên tắc này, các nhà đầu tư có thể đảm bảo tuân thủ, tránh các hình phạt tiềm ẩn và đóng góp vào việc chính thức hóa nền kinh tế kỹ thuật số của Ấn Độ.