Trong trading có một câu chuyện rất nổi tiếng mà mình nghĩ anh em nên biết.

Những năm 1980, hai trader huyền thoại là Richard Dennis và William Eckhardt tranh luận với nhau về một vấn đề: trader giỏi là do bẩm sinh hay có thể đào tạo được? Dennis tin rằng giao dịch hoàn toàn có thể dạy được, miễn là có hệ thống rõ ràng và kỷ luật đủ mạnh. Để chứng minh, ông tuyển chọn một nhóm người bình thường không có kinh nghiệm chuyên sâu để đào tạo họ trong vài tuần và đưa cho họ vốn để trade futures. Nhóm này được gọi là “Turtles” (Rùa).

Trong 5 năm tiếp theo, nhóm Turtles kiếm được hơn 175 triệu USD, với lợi nhuận trung bình hàng năm khoảng 80%.

Đó chính là nguồn gốc của Turtle Trading – một hệ thống giao dịch theo xu hướng cực kỳ kỷ luật và cơ giới hóa.

Cốt lõi của Turtle Trading: Không đoán đỉnh đáy, chỉ theo xu hướng

Điểm quan trọng nhất của Turtle Trading là không cố dự đoán thị trường sẽ đi đâu. Họ không bắt đáy, không bán đỉnh. Họ chỉ vào lệnh khi giá phá vỡ (breakout) khỏi vùng tích lũy.

Hệ thống dựa nhiều vào Donchian Channel tức là mua khi giá phá đỉnh của X ngày gần nhất và bán khi giá phá đáy của X ngày gần nhất

Có hai hệ thống chính:

  • System 1: breakout 20 ngày (ngắn hạn, vào nhanh, rủi ro cao hơn)

  • System 2: breakout 55 ngày (dài hạn hơn, ổn định hơn)

Turtles không cần biết tin tức gì đang xảy ra. Họ chỉ quan tâm đến giá và xu hướng.

Quản lý rủi ro là linh hồn của hệ thống

Nhiều người nghĩ Turtle Trading là chiến lược vào lệnh theo breakout. Nhưng thực ra phần quan trọng nhất là quản lý rủi ro.

Họ dùng ATR (Average True Range) để đo độ biến động và từ đó tính toán kích thước vị thế.

Nguyên tắc cơ bản là:

  • Mỗi lệnh chỉ rủi ro tối đa khoảng 1–2% tổng vốn

  • Stop-loss được đặt dựa trên ATR, không đặt cảm tính

Khi xu hướng đi đúng hướng, họ “add position” theo quy tắc cố định. Điều này giúp họ sống sót trong những giai đoạn thị trường nhiễu loạn.

Với Turtle Trading, thua lỗ nhỏ là chuyện bình thường. Điều quan trọng là khi xu hướng lớn xuất hiện, họ có vị thế đủ lớn để ăn trọn sóng.

Áp dụng Turtle Trading vào crypto được không?

Theo mình là được, nhưng cần hiểu bối cảnh.

Crypto là thị trường có xu hướng rất mạnh. Khi đã breakout khỏi vùng tích lũy, giá có thể chạy hàng chục phần trăm, thậm chí vài trăm phần trăm.

Ví dụ BTC breakout khỏi box dài hạn, hoặc altcoin phá vùng tích lũy nhiều tháng và đây chính là môi trường mà Turtle Trading hoạt động tốt.

Tuy nhiên, năm 2026 thị trường crypto đã khác khi mà Algo trading và bot rất nhiều, fake breakout xảy ra thường xuyên và biến động mạnh hơn so với futures hàng hóa thời xưa.

Vì vậy nếu áp dụng vào crypto, mình nghĩ nên dùng ATR ngắn hơn để phản ứng nhanh hơn và chấp nhận nhiều stop-loss nhỏ. Lưu ý tuyệt đối không dùng đòn bẩy cao.

Với futures BTC/USDT trên Binance, Turtle Trading có thể phù hợp cho anh em thích bắt xu hướng dài thay vì scalp.

Điều khó nhất không phải là hệ thống, mà là kỷ luật. Rất nhiều người biết Turtle Trading, nhưng rất ít người theo được vì hệ thống này yêu cầu mua khi giá đang “cao” (vì breakout) và cắt lỗ khi giá quay đầu. Ngoài ra còn cần chịu đựng nhiều lệnh thua liên tiếp, không được FOMO thêm ngoài hệ thống.

Trong crypto, khi thị trường sideway hoặc fake breakout liên tục, tâm lý rất dễ vỡ.

Turtles thành công không phải vì họ thông minh hơn người khác. Họ thành công vì họ làm đúng quy tắc ngay cả khi chuỗi lệnh thua khiến họ nghi ngờ bản thân.

Turtle Trading dạy anh em điều gì trong crypto?

Theo mình, bài học lớn nhất không phải là Donchian Channel hay ATR.

Bài học là trading là một trò chơi xác suất dài hạn, cắt lỗ nhỏ và đều đặn quan trọng hơn tìm “kèo chắc thắng”.

Crypto 2026 có AI, bot, narrative, pump-dump đủ kiểu. Nhưng nguyên tắc cốt lõi của thị trường vẫn vậy: xu hướng tồn tại và những người theo xu hướng có kỷ luật sẽ sống sót.

Nếu anh em đang trade futures mà cứ cố đoán đỉnh đáy, có lẽ nên thử nhìn lại hệ thống này. Còn nếu anh em mới, hãy nhớ một điều mà Dennis từng chứng minh: trading không phải thiên phú. Nó là kỷ luật + hệ thống + quản trị rủi ro.