Để đánh giá một mạng thanh toán, mình thường nhìn vào “kinh tế học an ninh” thay vì chỉ nhìn tính năng. Câu hỏi trọng tâm là mạng trả chi phí bảo vệ mình bằng cách nào: doanh thu từ phí giao dịch có đủ lớn theo thời gian hay phải dựa vào cơ chế phát hành token (lạm phát) để chi trả thưởng validator. Nếu có phát hành, cần xem lịch phát hành theo năm, tốc độ giảm dần hay giữ nguyên, và nó ảnh hưởng thế nào đến cung lưu hành của $XPL. Nếu chủ yếu dựa vào phí, cần xem phí được phân bổ ra sao (cho validator, cho quỹ hệ sinh thái, hoặc cơ chế khác), và mức ổn định của doanh thu khi khối lượng thanh toán biến động.
Một lớp phân tích khác là “hình phạt” và động lực hành vi: mạng xử lý sai phạm validator thế nào, mức răn đe có đủ để ngăn các hành vi gây hại, và liệu thiết kế này có khuyến khích nhiều bên tham gia vận hành hay vô tình tạo lợi thế cho một nhóm nhỏ. Với Plasma, mình sẽ theo dõi các thông tin chính thức từ @undefined liên quan đến phát hành, phân phối phần thưởng, và cách $XPL gắn với an ninh mạng theo thời gian. @Plasma #plasma $XPL
