Bạn có thể từng gặp tình huống như thế này:
Khi chuyển tiền trên chuỗi, tại sao một số chuỗi chỉ vài giây là đến, trong khi một số khác phải chờ vài phút thậm chí lâu hơn?
Thực ra, điều này liên quan mật thiết đến "tốc độ tạo khối" của blockchain.
⸻
Tổng quan về blockchain
• Khối = Một trang trong cuốn sổ kế toán
• Người khai thác/điểm nối = Người ghi chép sổ sách giúp mọi người
• Tạo khối = Hành động ghi chép
Mỗi giao dịch đều phải được ghi vào khối, bước này cực kỳ quan trọng – nó quyết định giao dịch có thực sự hoàn tất và được toàn mạng công nhận hay không.
⸻
Thành công giao dịch ≠ Hoàn tất thực sự
Khi bạn phát hành một giao dịch (ví dụ chuyển 10 token cho bạn bè):
1. Giao dịch được gửi từ ví của bạn
2. Sau khi nút nhận được giao dịch, trước tiên sẽ xác minh tính hợp lệ (số dư có đủ không)
Lúc này giao dịch chỉ ở trạng thái 'đang chờ xử lý', chưa được coi là hoàn tất. Nếu không được ghi vào khối, giao dịch có thể bị bỏ qua hoặc bị thay đổi.
Ghi vào khối = Giao dịch được toàn mạng xác nhận và ghi lại mãi mãi
• Tạo khối → Giao dịch được đóng gói và xác minh
• Cập nhật sổ cái toàn mạng → Giao dịch được ghi lại mãi mãi
• Chưa ghi vào khối, giao dịch chưa được coi là hoàn tất thật sự
💡 So sánh với ngân hàng:
• Điền thông tin chuyển tiền → Gửi giao dịch
• Chờ hàng tại ngân hàng → nút xác minh
• Hoàn thành chuyển tiền → Giao dịch hoàn tất và không thể thay đổi
⸻
🤷♀️🤷♂️
Vậy tại sao một số chuỗi lại chậm?
Tốc độ khối hóa chậm → Giao dịch xếp hàng → Cảm giác giao dịch chậm
Tốc độ khối hóa nhanh → Giao dịch gần như tức thì
Tốc độ khối hóa chủ yếu phụ thuộc vào thiết kế chuỗi, chứ không phải số lượng giao dịch hiện tại:
• Thời gian khối: mỗi vài giây tạo ra một khối
• Dung lượng khối: mỗi khối có thể chứa bao nhiêu giao dịch
Số lượng giao dịch hiện tại chỉ khiến bạn cảm nhận rõ hơn hiện tượng 'đang chờ', tốc độ thực sự phụ thuộc vào thiết kế chuỗi.
⸻
🤷♀️🤷♂️
Vậy tại sao không thiết kế ngay từ đầu siêu nhanh?
Thiết kế blockchain phải cân bằng giữa ba yếu tố: tốc độ / an toàn / phi tập trung (Ba nghịch lý blockchain):
• Siêu nhanh → có thể hy sinh an toàn hoặc phi tập trung
• An toàn → có thể hy sinh tốc độ
Tóm lại một câu: Chuỗi nhanh không nhất thiết tốt hơn, nó chỉ chuyển đổi rủi ro thành trải nghiệm tốc độ.
⸻
Tóm tắt (phiên bản cuối cùng) 👩🏫
• Ghi vào khối = Giao dịch hoàn tất thật sự: được toàn mạng xác nhận, ghi lại mãi mãi
• Tốc độ khối hóa quyết định thời gian chờ giao dịch: chuỗi chậm thì chờ lâu, chuỗi nhanh hoàn tất chỉ trong vài giây
• Tốc độ khối hóa do thiết kế chuỗi quyết định: tốc độ, an toàn và phi tập trung không thể đạt tối ưu cùng lúc
⸻
Chia sẻ với bạn bè luôn than phiền 'giao dịch của tớ chậm quá'
🧐 Ngày mai chúng ta sẽ nói về:
Làm thế nào để biết một chuỗi khối thực sự tốt? Ba chỉ số cơ bản nhất để bắt đầu.
