Sự ra đời của Crypto Superapps (ứng dụng crypto tổng hợp mọi thứ trong một nơi)
Tại sao các ứng dụng ngày nay mà chúng ta sử dụng thường xuyên nhất như Grab / Facebook / ứng dụng ngân hàng / WeChat hoặc Line lại phải thực hiện nhiều giao dịch hơn chỉ với 1 chức năng?
#Bây giờ chúng ta đang bước vào kỷ nguyên mà mọi thứ được tập hợp trong một ứng dụng duy nhất, giống như quy luật sắt của thế giới kỹ thuật số, đó là khi sản phẩm dễ dàng phân phối và giá cả giảm xuống, giá trị của nó sẽ rơi vào tay những người kiểm soát người dùng nhiều nhất. Trong thế giới crypto (tiền điện tử), ý tưởng này từng được gọi là “Fat Wallet thesis” (học thuyết ví tiền béo) nhưng bây giờ thì khác, vì hạ tầng (hệ thống nền tảng) đã phát triển đủ xa để tạo ra các Crypto Superapps thực sự, không chỉ giới hạn ở hình thức ví tiền.
#CryptoSuperapp là gì?
Trong báo cáo này, Crypto Superapp không phải là một ứng dụng khổng lồ làm tất cả mọi thứ mà là một ứng dụng chọn lọc các giao thức (hệ thống mở) tốt nhất trên thị trường để tập hợp lại trong một chỗ.
Nhiệm vụ chính là nén cuộc sống tài chính và hoạt động trên blockchain (Onchain life - giao dịch trên mạng blockchain) của người dùng vào một màn hình duy nhất, với các yếu tố chính như sau:
- Danh tính duy nhất (One identity): Thông qua ví hoặc tài khoản
- Số dư một lần (One balance): cho các đồng tiền chính, stablecoin (đồng tiền ổn định) và các tài sản khác.
- Một nguồn cấp dữ liệu (One feed): Màn hình duy nhất cho giao dịch trên chuỗi.
Tại sao việc tích hợp mọi thứ vào một chỗ lại đáp ứng nhu cầu?
Tích hợp (Aggregation) là mô hình kinh doanh sinh lời nhất trên Internet, vì các công ty này không sở hữu sản phẩm nhưng chiến thắng nhờ kiểm soát tìm kiếm (Discovery), hoạt động và phân phối sản phẩm. Chúng ta sẽ thấy điều này lặp đi lặp lại như:
- Nhà tổng hợp dữ liệu Internet: Amazon / Shopee / Lazada (tổng hợp thị trường mua sắm), Meta / X (Twitter) (tổng hợp xã hội và nội dung)
- Superapps trên di động: Hệ thống mini-program của WeChat hoặc Grab mở rộng từ việc gọi xe thành nhiều nền tảng khác nhau.
- Fintech (Công nghệ tài chính): Nubank Revolut Cash App hoặc ứng dụng ngân hàng nhiều màu sắc - Tập hợp các dịch vụ để cạnh tranh với các ngân hàng cũ, làm cho cuộc sống dễ dàng hơn
Dù là ngành nào, kết quả đều giống nhau: Người ta sẵn sàng chi trả cao cho sự tiện lợi, như dùng ít ứng dụng hơn, đăng nhập ít hơn và dữ liệu trôi chảy. Nhìn vào ví và nền tảng giao dịch kiếm triệu đô từ phí, cũng chứng minh rằng người chơi crypto cũng sẵn sàng chi trả cho sự thoải mái.
***
Tích hợp hệ thống (Integrate) so với mua lại (Acquire)
Trong Fintech, tích hợp thành công nhưng gặp phải hạn chế về chi phí, vì cấu trúc cũ. Việc mở rộng kinh doanh mới phải chọn con đường chậm và đắt: Tự xây dựng (mất nhiều năm xin giấy phép và nghiên cứu), mua công ty (như Block mua Afterpay) hoặc xin giấy phép.
Nhưng crypto đã thay đổi cuộc chơi: Superapp trong crypto chỉ có thể thêm chức năng bằng cách kết hợp các giao thức vào, không cần mua công ty. Lợi thế hơn Fintech là:
- Thanh khoản toàn cầu, mở 24/7: Không có thời gian đóng cửa thị trường hoặc chờ thanh toán T+1/T+2. Việc chuyển đổi tài sản thành token (Tokenization) giúp thị trường mở liên tục. Khi mọi người đã thử, họ sẽ không quay lại như cũ.
- Khả năng kết hợp (Composability): Các giao thức sử dụng hệ thống nền tảng chung, người dùng dễ dàng kết nối giao dịch, chẳng hạn như vay tiền bằng cách thế chấp trái phiếu chính phủ Mỹ đã được chuyển đổi thành token, rồi dùng USDC để giao dịch phái sinh (Perps - giao dịch có đòn bẩy).
- Phân phối qua Mini-app: Crypto Superapps có thể là kênh phân phối, cho phép các nhà phát triển bên ngoài tạo mini-app trong hệ thống, giống như WeChat nhưng áp dụng cho tài chính. Đối với các ứng dụng nhỏ, việc nhúng vào Superapp là một cách thông minh.
#Tại sao lại là lúc này?
Crypto Superapp có thể xảy ra nhờ 3 yếu tố chính:
1. Công nghệ đã sẵn sàng (Tech Maturity): Tài khoản thông minh (Smart accounts), kết nối an toàn, và chi phí không gian blockchain (Blockspace) rẻ hơn từ L1/L2 (lớp mạng) giải quyết vấn đề trải nghiệm người dùng (UX) và chi phí cũ.
2. Quy định rõ ràng hơn (Regulatory Clarity): Từ việc thực thi quy định, chuyển sang khung rõ ràng (như FIT21 MiCA AGDM) giảm rủi ro và thu hút tiền từ các tổ chức.
3. Tiện ích mở rộng (Expanded Utility): Hệ thống không chỉ để đầu cơ, mà còn có đầy đủ dịch vụ như tài sản thế giới thực (RWAs), lợi suất (Yields), tín dụng tiêu dùng, thị trường dự đoán (Prediction markets)
Điều tốt nhất là không có đội nào phải tự tạo mọi thứ. Những dịch vụ này đã có sẵn. Công việc hiện tại là tích hợp chúng lại với nhau một cách trơn tru.
***
#Sự phát triển được kỳ vọng trong năm 2026
Cập nhật phần nhỏ sẽ diễn ra liên tục. Những điều đáng chú ý trong năm 2026:
- Sự lan rộng của Prop AMMs (Automated Market Makers quản lý thanh khoản chủ động) như HumidFi, Tessera V
- Cơ sở hạ tầng thanh khoản, chẳng hạn như 1inch Aqua
- Cho vay theo Orderbook (hệ thống đặt hàng) như Avon
- Cho vay chứng khoán thấp và tín dụng tiêu dùng như 3Jane.
- Stablecoin không gắn với USD gia tăng khối lượng giao dịch ngoại hối (FX volumes) trên chuỗi
- Thẻ crypto không cần gửi tiền (Non-custodial) nhúng lợi suất DeFi cho tiền không hoạt động.
- Cơ chế đấu giá Launchpad (nền tảng ra mắt huy động vốn) công bằng hơn, như Uniswap’s Continuous Clearing Auction.
***
#Sự tiến hóa của trải nghiệm người dùng (UX) khiến người bình thường dễ dàng tiếp cận crypto hơn:
Nguyên tắc thiết kế tập trung vào sự dễ hiểu và học tập từng bước đã trở thành tiêu chuẩn mới trong ngành, tập trung vào khái niệm “học trong khi sử dụng” (Learn-as-you-go), có hướng dẫn từng bước với hình ảnh minh họa giúp dễ nhớ và dần dần tăng nội dung phức tạp hơn khi người dùng sẵn sàng. Một ví dụ rõ ràng là quy trình cài đặt của MetaMask có hệ thống hướng dẫn người dùng một cách chi tiết.
1. An ninh có thể thấy và hiểu rõ.
Hệ thống an ninh hiện đại truyền đạt rủi ro cho người dùng một cách rõ ràng (Visual security cues) thông qua các tính năng khác nhau:
* Đèn báo an toàn: cho biết rõ mức độ an toàn.
* Thông báo theo thời gian thực: Thông báo ngay lập tức xem giao dịch có an toàn hay không.
* Cảnh báo: Thông báo khi phát hiện địa chỉ ví (Address) đáng ngờ.
* Mô phỏng giao dịch (Transaction Simulation): Hiện lên trước mắt rằng nếu xác nhận, số tiền trong ví sẽ thay đổi như thế nào (ngăn ngừa việc bị lừa đảo rút tiền).
* Giải mã mã hợp đồng (Contract ABI decoding): Chuyển đổi mã máy tính khó hiểu thành ngôn ngữ dễ hiểu để người dùng biết rõ họ đang ký duyệt điều gì.
2. Điểm chuyển mình quan trọng: Apple Pay và Digital ID
Kết nối Apple Pay với ứng dụng Base được coi là một bước ngoặt lớn giúp giảm bớt sự phức tạp trong việc bắt đầu sử dụng (Onboarding friction).
* Người dùng có thể nạp tiền vào ví ngay mà không cần trải qua các bước thiết lập ví crypto phức tạp như trước.
* Chỉ cần chạm một lần là có thể mua đồng Stablecoin (USDC), giao dịch hoặc thanh toán ngay lập tức.
* Danh tính kỹ thuật số di động (Portable Identity): Tạo ID duy nhất trên blockchain có thể đăng nhập vào mọi dịch vụ (giống như đăng nhập qua Facebook hay Google nhưng là phân quyền). Dữ liệu và danh bạ sẽ đi theo chúng ta mọi nơi, không cần đăng nhập lặp đi lặp lại nhiều lần, và trong tương lai có thể phát triển để sử dụng kết hợp với tài liệu chính phủ.
3. Biến việc sử dụng thành một trải nghiệm thú vị (Gamification)
Cơ chế giống trò chơi giúp thu hút người dùng ở lại ứng dụng lâu hơn gấp 5 lần so với các nền tảng crypto thông thường.
* Coinbase Earn: Người tiên phong trong mô hình “học rồi được tiền” (Learn-to-earn) bằng cách thưởng cho người học bằng các đồng crypto thực sự khi hoàn thành các bài học ngắn trên điện thoại.
* Binance Academy: Phát triển mở rộng với bài kiểm tra thú vị hơn, có nhấp chuột, kéo thả câu trả lời và hệ thống tích lũy phần thưởng
* Hệ thống phần thưởng: Hiện tại có phân cấp (ví dụ: đồng, bạc, vàng), phân phối token của nền tảng, chương trình hoàn tiền (Cashback) như Base Pay hoàn 1% bằng USDC, lãi suất từ việc gửi coin (Staking), và tiền thưởng từ việc giới thiệu bạn bè.
***
#Nghiên cứu tình huống: Coinbase - Everything Exchange (trung tâm giao dịch mọi thứ)
Thư gửi cổ đông quý 3 của Coinbase khẳng định rõ rằng họ muốn trở thành trung tâm giao dịch mọi thứ. Họ đang tiến triển, bằng cách thêm tài sản giao dịch (bao phủ 90% giá trị thị trường crypto), mở rộng phái sinh, thanh toán (USDC), Launchpad (Echo) và sản phẩm mới qua #Base. Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường đang tích hợp ở lớp ứng dụng.
Coinbase chơi 2 mặt: Một mặt là đối tác tổ chức mà Phố Wall tin tưởng, mặt còn lại thúc đẩy nền kinh tế trên chuỗi thông qua $Base và tạo ra xã hội đặc biệt cho crypto
Phân tán doanh thu để giảm rủi ro
Coinbase muốn chuyển từ việc phụ thuộc vào doanh thu giao dịch không ổn định sang một nền tảng kiếm tiền khi người dùng giao dịch, giữ, chi tiêu và tạo ra.
1. Phân tán doanh thu: Năm 2020 doanh thu giao dịch 96%, nhưng vào cuối năm 2025 dự kiến còn 60% trong khi doanh thu từ đăng ký và dịch vụ tăng lên 40%.
2. USDC: Quan trọng nhất, doanh thu từ Stablecoin (từ lợi suất dự trữ USDC) quý 3 năm 2025 tăng vọt 354.7 triệu (+44% YoY). Số lượng Stablecoin thường ổn định trong thị trường gấu. Nếu USDC trở thành đồng tiền chính trong Coinbase Base và kênh thanh toán, sẽ tạo ra nền tảng doanh thu ổn định mà không phải chờ thị trường bùng nổ.
3. Coinbase One: Kế hoạch đăng ký (nhiều cấp độ hàng tháng) giảm phí và cung cấp phần thưởng đặc biệt, tạo ra “chi phí chìm” (sunk-cost effect) để người dùng gộp các hoạt động tại đây để đạt giá trị tối đa, và khiến đối thủ thiếu khối lượng giao dịch.
4. Thị trường phái sinh (Giao dịch tương lai & Lựa chọn): Mở rộng đến Coinbase International Exchange và mua Deribit trên thị trường toàn cầu, Spot chỉ là một phần nhỏ, phái sinh lên đến 80%. Deribit mang đến thanh khoản sâu và thị trường tùy chọn tổ chức.
Tạo Superapp: Base L2 (OS) + The Base App (Giao diện)
Coinbase biết rằng có tất cả các tính năng không quan trọng bằng việc trở thành ứng dụng mà mọi người sử dụng hàng ngày.
- The Base App: Thiết kế như bề mặt hàng ngày, tập trung vào nguồn cấp xã hội hơn là công cụ tài chính, và dễ dàng hơn với Passkeys (khôi phục bằng sinh trắc học thay cho cụm từ hạt giống), các giao dịch được tài trợ (trả phí gas thay cho người dùng), Magic Spend (thực hiện giao dịch trên chuỗi với số tiền trong Exchange), mục tiêu là thu hút người từ Exchange tập trung vào Base.
- Base L2: Nếu Base App là giao diện, Base L2 là hệ điều hành, tạo Rollup tương thích với Ethereum thay cho chuỗi đóng, mang lại lợi ích từ các nhà phát triển và cộng đồng, nhưng vẫn thu lợi nhuận từ việc sở hữu kênh phân phối.
Mua lại chiến lược:
- Deribit (tháng 5 năm 2025 $2.9B): Cung cấp thanh khoản phái sinh.
- Echo (tháng 10 năm 2025 $375M): Cung cấp huy động vốn và phát hành tài sản.
Coinbase đặt cược rằng người chiến thắng là người kết hợp phân quyền với tập trung một cách liền mạch. Nếu thành công, sẽ nâng cấp từ sàn giao dịch thành cơ sở hạ tầng tài chính
#EarthDeFIRE báo cáo 16/12/2025