@APRO Oracle #APRO $AT
Khi đặt câu hỏi APRO có đang tối ưu volatility-adjusted return hay không, mình nghĩ cần làm rõ ngay một điều: APRO không nói thẳng rằng họ tối ưu chỉ số này, nhưng toàn bộ cách họ thiết kế hệ thống cho thấy họ đang hành xử đúng như một protocol đặt volatility-adjusted return lên trước raw return.

Khác biệt nằm ở chỗ APRO không đo giá trị bằng APY cao nhất trong một khoảng thời gian ngắn, mà bằng việc vốn vận hành ra sao khi thị trường không đi theo kịch bản thuận lợi.

Trong DeFi truyền thống, phần lớn protocol tối ưu raw return.

Lợi suất càng cao càng tốt, miễn là có dòng tiền vào. Volatility thường bị xem là thứ người dùng tự chịu, hoặc được “bù” bằng incentive.

Cách tiếp cận này hoạt động tốt khi thị trường đi lên đều, nhưng khi biến động mạnh, lợi suất danh nghĩa mất ý nghĩa rất nhanh.

APRO xuất hiện với một giả định ngược lại: biến động là trạng thái mặc định, không phải ngoại lệ, và nếu không kiểm soát được biến động, thì lợi suất cao đến mấy cũng không có nhiều giá trị thực.

Volatility-adjusted return về bản chất không phải là làm cho lợi suất cao hơn, mà là làm cho lợi suất đáng tin hơn.

Khi nhìn vào APRO, mình không thấy họ cố gắng đẩy yield lên mức cạnh tranh nhất. Thay vào đó, họ tập trung vào việc giảm những nguồn biến động không cần thiết: biến động do hành vi người dùng, do incentive ngắn hạn, do rủi ro bị che giấu, và do phản ứng dây chuyền khi thị trường xấu.

Đây chính là những yếu tố khiến volatility trong DeFi thường bị khuếch đại quá mức.

Một điểm rất rõ là APRO không tối ưu cho capital rotation nhanh.

Trong nhiều protocol khác, lợi suất cao đi kèm với việc người dùng phải liên tục xoay vốn để “bắt nhịp”. Việc xoay vốn này không chỉ tạo biến động cho hệ thống, mà còn tạo biến động cho chính lợi nhuận của người dùng.

APRO cố tình làm điều ngược lại. Họ thiết kế để vốn không cần phải di chuyển liên tục mới đạt hiệu quả.

Khi giảm nhu cầu xoay vốn, họ gián tiếp giảm volatility của return, dù raw return có thể không cao nhất.

Mình cũng thấy APRO rất chú trọng tới việc làm rõ rủi ro thay vì che giấu nó.

Trong nhiều trường hợp, volatility của lợi nhuận không đến từ thị trường, mà đến từ việc người dùng không hiểu mình đang tiếp xúc với loại rủi ro nào.

Khi rủi ro bị hiểu sai, phản ứng của người dùng thường cực đoan: hoặc vào rất mạnh, hoặc rút rất nhanh.

APRO đưa rủi ro vào cấu trúc ngay từ đầu, khiến người dùng tiếp cận hệ thống với kỳ vọng thực tế hơn.

Khi kỳ vọng được điều chỉnh, biến động hành vi cũng giảm theo, và đó là một cách tối ưu volatility-adjusted return rất gián tiếp nhưng rất hiệu quả.

Một yếu tố khác liên quan trực tiếp đến volatility-adjusted return là tail risk.

Trong DeFi, tail risk thường bị bỏ qua vì nó không xảy ra thường xuyên. Nhưng chính tail risk mới là thứ phá hủy toàn bộ lợi nhuận tích lũy.

APRO không cố gắng loại bỏ tail risk, nhưng họ cố gắng giảm xác suất và mức độ phá hoại của nó.

Khi một hệ thống được thiết kế để không sụp đổ ngay khi gặp kịch bản xấu, lợi nhuận dài hạn tự nhiên trở nên “mượt” hơn, dù lợi suất trung bình có thể không quá cao.

Nếu nhìn từ góc độ quản lý danh mục, APRO trông giống một thành phần giúp ổn định danh mục hơn là một công cụ tăng trưởng mạnh.

Điều này rất phù hợp với tư duy volatility-adjusted return.

Trong tài chính truyền thống, những tài sản hoặc chiến lược có Sharpe ratio cao thường không phải là những thứ tăng mạnh nhất, mà là những thứ không làm hỏng danh mục khi thị trường xấu.

APRO đang đặt mình vào vai trò tương tự trong DeFi.

Một điểm mình thấy khá quan trọng là APRO không tối ưu volatility-adjusted return bằng cách “làm mượt” số liệu bề mặt.

Họ không dùng cơ chế smoothing hay delay payout để che giấu biến động.

Thay vào đó, họ giảm biến động bằng cách thay đổi cấu trúc: cách vốn được phân bổ, cách incentive tác động lên hành vi, và cách hệ thống phản ứng khi điều kiện thay đổi.

Đây là cách tiếp cận khó hơn, chậm hơn, nhưng bền hơn rất nhiều.

APRO cũng không cố gắng tối ưu volatility-adjusted return cho mọi loại user.

Với những người chấp nhận rủi ro cao để đổi lấy upside lớn, APRO có thể không phải lựa chọn tối ưu.

Nhưng với những người coi DeFi là một phần của chiến lược dài hạn, nơi mục tiêu là không bị loại khỏi cuộc chơi sau một cú sốc, thì việc tối ưu volatility-adjusted return quan trọng hơn rất nhiều so với việc chạy theo raw yield.

Một chi tiết nhỏ nhưng đáng chú ý là APRO không thiết kế để phản ứng mạnh với biến động ngắn hạn của thị trường.

Rất nhiều protocol thay đổi tham số liên tục khi thị trường biến động, vô tình làm tăng volatility của return.

APRO có xu hướng chậm và thận trọng hơn.

Điều này có thể khiến họ trông kém linh hoạt, nhưng lại giúp lợi nhuận của người dùng không bị giật cục theo tâm lý thị trường.

Đây cũng là một cách tối ưu volatility-adjusted return bằng việc giảm noise.

Nếu nhìn dài hạn, mình nghĩ APRO đang tối ưu volatility-adjusted return không phải để thắng trong một giai đoạn cụ thể, mà để tồn tại qua nhiều chu kỳ.

Volatility-adjusted return chỉ thực sự có ý nghĩa khi thời gian đủ dài.

Trong ngắn hạn, raw return luôn hấp dẫn hơn. Nhưng khi trải qua vài chu kỳ, người ta mới nhận ra rằng một chiến lược sống sót qua tất cả các pha xấu thường cho kết quả tốt hơn rất nhiều so với những chiến lược thắng lớn rồi biến mất.

Tóm lại, APRO không quảng bá rằng họ tối ưu volatility-adjusted return, nhưng nếu nhìn vào cách họ thiết kế sản phẩm, cách họ xử lý rủi ro và cách họ định hình hành vi người dùng, thì rất rõ ràng: APRO đang tối ưu cho lợi nhuận sau khi đã điều chỉnh theo biến động, chứ không phải lợi nhuận danh nghĩa.

Họ chấp nhận không dẫn đầu về con số, để đổi lấy việc không bị loại khỏi cuộc chơi khi biến động xuất hiện.

Và trong một hệ sinh thái DeFi ngày càng trưởng thành, đó có thể là dạng tối ưu quan trọng nhất, dù ít được nói đến nhất.