@Walrus 🦭/acc $WAL #walrus
Khi đặt câu hỏi về khách hàng của Walrus trong vài năm tới, mình không nghĩ nên nhìn nó như câu chuyện tăng trưởng user quen thuộc trong crypto. Vấn đề không nằm ở việc có bao nhiêu người dùng thử, mà là ai sẽ không thể vận hành hệ thống của họ nếu thiếu Walrus.
Lịch sử crypto cho thấy rất nhiều dự án có user sớm, nhưng rất ít dự án có khách hàng theo đúng nghĩa kinh doanh khi thị trường bước sang giai đoạn ổn định. Walrus, theo cách mình nhìn, đang xây cho giai đoạn sau, không phải giai đoạn thử nghiệm.
Nếu xem Walrus như một lớp lưu trữ phi tập trung tập trung vào hiệu suất, độ sẵn sàng và khả năng mở rộng, thì nhóm khách hàng tương lai của nó gần như chắc chắn không phải là cá nhân. Người dùng bình thường hiếm khi quan tâm dữ liệu của họ nằm ở đâu, miễn là ứng dụng không bị gián đoạn.
Những người thực sự sẵn sàng trả tiền cho Walrus là những đội mà dữ liệu gắn trực tiếp với rủi ro vận hành. Với họ, downtime hay mất dữ liệu không chỉ là sự cố kỹ thuật, mà là sự cố tồn tại.
Trong vài năm tới, nhóm đầu tiên mình nghĩ đến là các protocol Web3 đã đi qua giai đoạn tìm product–market fit. Khi quy mô còn nhỏ, họ có thể chấp nhận giải pháp tạm thời hoặc tập trung. Nhưng khi hệ thống bắt đầu phục vụ lượng lớn người dùng và use case phức tạp hơn, dữ liệu trở thành nền móng: từ state, metadata, lịch sử giao dịch, dữ liệu cho indexer, cho AI agent, đến dữ liệu phục vụ app-layer.
Ở giai đoạn này, việc phụ thuộc vào một lớp lưu trữ thiếu ổn định hoặc quá tập trung không còn là lựa chọn an toàn. Walrus trở nên hấp dẫn không phải vì triết lý phi tập trung, mà vì nó giảm xác suất phải làm lại kiến trúc sau này.
Một nhóm khác rất quan trọng nhưng ít được nhắc đến là các đội xây dựng hạ tầng và middleware. Họ không trực tiếp đối mặt với end-user, nhưng họ phải đảm bảo hệ thống phía dưới chịu được tăng trưởng. Với nhóm này, Walrus không phải phương án rẻ nhất, mà là phương án giúp họ ngủ ngon hơn khi traffic tăng gấp nhiều lần.
Các dự án game Web3 và social Web3 nghiêm túc cũng là nhóm khách hàng tiềm năng rõ ràng. Không phải những sản phẩm ăn theo trend ngắn hạn, mà là các ứng dụng có vòng đời dài, khối lượng nội dung lớn và dữ liệu thay đổi liên tục. Khi quy mô tăng lên, những giới hạn của các giải pháp lưu trữ phổ biến sẽ lộ ra rất nhanh, từ chi phí leo thang đến độ trễ và rủi ro downtime. Với họ, Walrus là bài toán vận hành thuần túy, không phải câu chuyện narrative.
Một hướng khác có khả năng tăng trưởng mạnh là AI kết hợp Web3. Các hệ thống AI không chỉ tiêu thụ compute mà còn phụ thuộc nặng vào dữ liệu, từ training đến inference và trạng thái hoạt động. Khi các AI agent tương tác on-chain nhiều hơn, nhu cầu về một lớp lưu trữ vừa phi tập trung vừa đủ nhanh sẽ trở thành yêu cầu bắt buộc. Những đội này chọn Walrus vì họ không thể chấp nhận dữ liệu không sẵn sàng hoặc không thể kiểm chứng.
Ngoài ra, các DAO và tổ chức Web3 lớn cũng là nhóm khách hàng dài hạn rất đáng chú ý. Khi một DAO quản lý treasury, governance và lịch sử quyết định của cộng đồng, dữ liệu không còn là thứ có thể mất đi rồi khôi phục sau. Phụ thuộc vào bên lưu trữ tập trung trong bối cảnh này là một rủi ro về niềm tin, không chỉ là vấn đề kỹ thuật.
Điều thú vị là trong tương lai, nhiều khách hàng của Walrus có thể sẽ không nhận thức rõ rằng họ đang “dùng Walrus”. Nó đơn giản là một phần của hạ tầng mặc định, giống như database hay cloud trong Web2. Với những lớp hạ tầng tốt, việc không được chú ý lại thường là dấu hiệu thành công.
Ngược lại, mình không kỳ vọng nhóm khách hàng chính của Walrus sẽ là các dự án nhỏ, ngắn hạn hoặc chỉ cần một giải pháp nhanh để demo. Với họ, Walrus có thể quá phức tạp hoặc quá dư thừa. Nhưng đó không phải là vấn đề, vì nhiều hạ tầng chỉ thực sự phát huy giá trị khi hệ sinh thái đạt đến một mức độ trưởng thành nhất định.
Điểm chung của những khách hàng thực sự của Walrus là cách họ nhìn chi phí. Họ không tối ưu theo giá ngắn hạn, mà theo rủi ro dài hạn. Họ sẵn sàng trả nhiều hơn để tránh downtime, mất dữ liệu hoặc phải migrate trong tương lai. Đây là tư duy của những đội đã từng trả giá vì lựa chọn “nhanh và rẻ” ở giai đoạn đầu.
Ở góc nhìn cá nhân, mình thấy Walrus đang xây cho một Web3 thực tế hơn, bớt thử nghiệm và bớt lãng mạn. Khi đó, câu hỏi quan trọng không còn là mức độ phi tập trung trên giấy, mà là liệu hệ thống có gãy khi chịu tải thật hay không.
Nếu Walrus đi đúng hướng, nó sẽ trả lời được câu hỏi thứ hai. Và với hạ tầng, điều đó quan trọng hơn rất nhiều việc trở thành cái tên được nhắc đến thường xuyên.
Trong vài năm tới, những khách hàng nghiêm túc sẽ quan sát Walrus rất kỹ: khả năng hoạt động liên tục, chi phí có dự đoán được hay không, khả năng mở rộng, và quan trọng nhất là sự tồn tại dài hạn. Hạ tầng chỉ có giá trị khi nó sống lâu hơn các ứng dụng chạy trên nó.
Kết lại, khách hàng thực sự của Walrus trong 3 năm tới sẽ không phải số đông retail hay những người chạy theo narrative mới. Đó sẽ là những đội và tổ chức đang xây thứ gì đó buộc phải tồn tại lâu dài. Họ cần dữ liệu không chỉ để vận hành hôm nay, mà để không phải làm lại mọi thứ vào ngày mai.
Nếu Walrus phục vụ tốt nhóm này, họ không cần ồn ào. Chỉ cần đến một ngày, khi thiếu nó, người ta mới nhận ra nó đã trở nên không thể thay thế.