@Walrus 🦭/acc #walrus $WAL
Một buổi tối mình thử nhìn lại kiến trúc của khá nhiều Sui dApp và nhận ra một điểm rất giống nhau: logic on-chain thì ổn, nhưng dữ liệu sống còn lại nằm ở những nơi rất mong manh.
Metadata, lịch sử trạng thái, file người dùng, AI output, log ứng dụng… tất cả đều được giữ ở backend hoặc storage tập trung.
Khi mọi thứ chạy tốt, không ai để ý. Nhưng khi backend lỗi, team rời đi, hoặc funding cạn, câu hỏi “dữ liệu của dApp này còn không?” trở nên cực kỳ đáng sợ.
Đó là lúc mình thấy việc xây một hệ thống backup dữ liệu cho Sui dApp bằng Walrus không còn là tối ưu, mà là điều kiện để dApp sống lâu.
Trước hết cần nói rõ: backup trong Web3 không giống backup trong Web2.
Web2 backup là để khôi phục server. Web3 backup là để bảo toàn sự thật.
Với Sui, state on-chain được bảo vệ rất tốt. Nhưng Sui dApp không chỉ có state on-chain.
Rất nhiều thứ quyết định trải nghiệm và tính chính danh của app nằm off-chain. Nếu những thứ đó mất, chain vẫn chạy, nhưng dApp coi như chết.
Walrus phù hợp với bài toán này vì nó không phải storage để chạy app, mà là storage để nhớ app.
Một hệ thống backup dữ liệu cho Sui dApp dùng Walrus nên bắt đầu bằng việc phân loại dữ liệu.
Không phải mọi dữ liệu đều cần backup vào Walrus. Có ba nhóm rõ ràng.
Nhóm thứ nhất là dữ liệu gắn với tính chính danh của dApp.
Ví dụ: metadata NFT, snapshot trạng thái game, lịch sử quyết định của DAO, context của proposal, AI agent memory, kết quả computation ảnh hưởng đến logic on-chain.
Đây là những dữ liệu nếu mất thì người dùng không còn cách kiểm chứng quá khứ. Nhóm này nên được backup lên Walrus gần như bắt buộc.
Nhóm thứ hai là dữ liệu lịch sử có giá trị tham chiếu.
Ví dụ: log hành vi, analytics raw data, training data, event history.
Không phải lúc nào cũng cần truy cập, nhưng khi cần thì rất quan trọng. Nhóm này rất phù hợp với Walrus vì đặc tính lưu trữ dài hạn, append-only.
Nhóm thứ ba là dữ liệu vận hành ngắn hạn như cache, session, temporary state.
Nhóm này không nên đưa lên Walrus. Nó nên ở backend Web2 để giữ UX mượt và chi phí thấp.
Một kiến trúc backup hợp lý là: backend vẫn vận hành như bình thường, nhưng mỗi khi một sự kiện “đáng nhớ” xảy ra, backend sẽ ghi một bản snapshot hoặc artifact lên Walrus, rồi lưu reference (hash, object ID) đó vào Sui on-chain hoặc indexer.
Như vậy, chain biết rằng “ở block này, dữ liệu này đã tồn tại”, còn nội dung thực thì nằm ở Walrus.
Ví dụ với Sui NFT dApp: metadata không chỉ nên nằm trên server hoặc IPFS pin tạm.
Khi mint hoặc update hợp lệ, metadata gốc nên được ghi vào Walrus.
Sui object chỉ cần giữ reference. Nếu server biến mất, bất kỳ ai cũng có thể lấy lại metadata gốc từ Walrus và dựng lại frontend.
Với game hoặc social dApp trên Sui, mỗi season, mỗi epoch, hoặc mỗi state quan trọng có thể tạo một state snapshot và đẩy lên Walrus.
Snapshot này không cần dùng cho gameplay realtime, nhưng cực kỳ quan trọng cho audit, replay, hoặc migration sang version mới.
Một lợi thế rất lớn của Walrus trong backup cho Sui là tính độc lập với team.
Nếu team ngừng vận hành backend, dữ liệu vẫn còn.
Một team khác, hoặc cộng đồng, hoàn toàn có thể dựng lại indexer, backend mới, đọc dữ liệu từ Walrus, và tiếp tục dApp.
Đây là thứ mà Web2-style backend không bao giờ đảm bảo được.
Một điểm nữa là backup không cần phải đồng bộ tức thì.
Walrus không đòi hỏi low latency. Backup có thể chạy theo batch, theo mốc thời gian, hoặc theo trigger logic.
Điều này giúp chi phí và UX không bị ảnh hưởng.
Sui xử lý realtime. Walrus giữ ký ức.
Với AI dApp trên Sui, Walrus gần như là mảnh ghép hoàn hảo cho backup.
Prompt history, inference output, agent memory… nếu chỉ nằm ở server thì AI on-chain chỉ là hình thức.
Backup các artifact này lên Walrus giúp AI agent có trí nhớ bất biến, có thể audit và học lại.
Điều này rất quan trọng nếu AI agent tham gia vào kinh tế thật trên Sui.
Một kiến trúc backup tốt cũng cần nghĩ đến khả năng khôi phục, không chỉ lưu trữ.
Điều này có nghĩa là dữ liệu trên Walrus cần có format rõ ràng, metadata đầy đủ, versioning.
Backup không chỉ để “có”, mà để có thể dùng lại.
Builder nên coi Walrus như một archive layer, không phải dump layer.
Cũng cần lưu ý: backup bằng Walrus không thay thế indexer.
Indexer vẫn cần để truy vấn nhanh. Walrus không phục vụ truy vấn phức tạp. Nó phục vụ sự tồn tại.
Khi indexer hỏng, Walrus là nơi bạn quay về để rebuild indexer từ đầu.
Một lợi ích gián tiếp nhưng rất quan trọng là niềm tin của user.
Khi user biết rằng dữ liệu quan trọng của họ không phụ thuộc vào server của team, dApp trở nên đáng tin hơn rất nhiều.
Điều này đặc biệt quan trọng với dApp tài chính, game asset lớn, và social graph.
Tất nhiên, có chi phí. Lưu trữ lâu dài không miễn phí. Builder cần chọn lọc dữ liệu.
Nhưng chi phí mất dữ liệu trong Web3 luôn cao hơn chi phí lưu trữ.
Mất dữ liệu là mất lịch sử, mất uy tín, mất khả năng phục hồi.
Nếu mình phải tóm gọn hệ thống backup dữ liệu cho Sui dApp dùng Walrus trong một câu thì đó là:
👉 Sui xử lý hiện tại, Walrus bảo vệ quá khứ.
Chain đảm bảo state không thể gian lận. Walrus đảm bảo state không thể bị quên.
Trong Web3, rất nhiều dApp chết không phải vì logic sai, mà vì ký ức của chúng biến mất.
Walrus cho phép builder Sui xây dApp với giả định là team có thể rời đi, backend có thể sập, nhưng dữ liệu quan trọng vẫn tồn tại.
Và khi một dApp được thiết kế để sống sót qua những điều đó, nó không còn là demo nữa.
Nó bắt đầu trở thành hạ tầng.