Khi theo dõi thị trường crypto đủ lâu, mình quen với việc mỗi chu kỳ lại xuất hiện một làn sóng câu chuyện mới. Lúc thì là tốc độ, lúc thì là modular, lúc thì là đủ thứ khái niệm nghe rất hay nhưng chỉ tồn tại đúng một giai đoạn. Sau vài vòng như vậy, mình bắt đầu chú ý nhiều hơn đến những dự án không cố gắng nói quá nhiều, không cần phải xuất hiện liên tục trong mọi cuộc thảo luận. Plasma thuộc nhóm đó. Không ồn ào, không gấp gáp, và nếu nhìn lướt qua thì rất dễ bị bỏ qua.
Điều khiến mình quan tâm ở Plasma không nằm ở narrative, mà ở cách dự án chọn ưu tiên nền tảng trước. Thay vì chạy theo những câu chuyện đang hot để thu hút dòng tiền, Plasma tập trung vào những phần khá khô và khó, như kiến trúc Layer 1, khả năng vận hành ổn định, và việc tối ưu hạ tầng để dùng được lâu dài. Đây là kiểu việc mà người ngoài nhìn vào thường thấy chậm, nhưng ai từng theo dõi các dự án sống sót qua nhiều chu kỳ sẽ hiểu, đây mới là phần quyết định. Mình từng thấy không ít Layer 1 rất nổi trong một giai đoạn, nhưng chỉ cần thị trường đổi chiều là gần như biến mất.
Plasma dường như không đặt mình vào thế phải chạy đua. Dự án không cố gắng chứng minh rằng mình vượt trội bằng những con số được nhấn mạnh liên tục, mà chọn cách hoàn thiện từng phần, từng bước. Điều này tạo cảm giác là đội ngũ hiểu rõ giới hạn hiện tại và không muốn đánh đổi sự ổn định lấy sự chú ý ngắn hạn. Với mình, đây là dấu hiệu của một tư duy khá trưởng thành, nhất là trong một thị trường mà nhiều quyết định thường được đưa ra vì áp lực từ bên ngoài hơn là vì định hướng dài hạn.
Một điểm nữa là cách Plasma tiếp cận hệ sinh thái. Không có cảm giác dự án cố kéo thật nhiều ứng dụng về cho đủ số, mà thiên về việc tạo ra một môi trường phù hợp để những thứ thực sự cần hạ tầng đó có thể tồn tại. Mình từng thấy nhiều hệ sinh thái mở rất nhanh, nhưng phần lớn chỉ là sao chép hoặc thử nghiệm nửa vời, cuối cùng để lại rất ít giá trị. Plasma đi chậm hơn, nhưng nếu làm đúng, hệ sinh thái hình thành sau này sẽ có tính gắn kết và bền hơn.
Trong những giai đoạn thị trường nguội đi, sự khác biệt này càng rõ. Những dự án sống dựa vào narrative thường chững lại hoặc mất phương hướng khi không còn sự chú ý. Ngược lại, các dự án tập trung vào nền tảng lại có thời gian để tiếp tục xây dựng mà không bị áp lực phải chứng minh điều gì đó mỗi ngày. Nhìn Plasma trong bối cảnh này, mình thấy dự án phù hợp với kiểu phát triển âm thầm nhưng liên tục. Không phải ai cũng kiên nhẫn theo dõi kiểu dự án như vậy, nhưng với người đã trải qua vài chu kỳ, đây lại là điểm cộng.
Mình không nghĩ Plasma là dự án dành cho tất cả mọi người. Nếu ai tìm cảm giác bùng nổ nhanh, hoặc cần một câu chuyện đủ hấp dẫn để kể lại trong ngắn hạn, Plasma có thể không phù hợp. Nhưng nếu nhìn ở góc độ hạ tầng và thời gian, đây là kiểu dự án có thể tồn tại lâu hơn phần lớn những cái tên chạy theo xu hướng. Và điều này dẫn mình đến một câu hỏi khá quen thuộc trong crypto, bạn đang tìm kiếm một câu chuyện để theo trong vài tháng, hay đang nhìn vào một nền tảng có thể đứng vững khi thị trường đã đi qua vài vòng hưng phấn nữa.
