Chủ tịch ECB Christine Lagarde cảnh báo các đe dọa áp thuế mới từ Tổng thống Mỹ Donald Trump đang kéo “bất định” quay trở lại, làm suy giảm niềm tin và có thể khiến doanh nghiệp trì hoãn đầu tư, từ đó kìm hãm tăng trưởng.

Trong trao đổi với CNN bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, Lagarde nhấn mạnh tác hại lớn nhất không chỉ đến từ mức thuế, mà từ việc doanh nghiệp và thị trường không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.

NỘI DUNG CHÍNH

  • ECB cho rằng “bất định” từ đe dọa áp thuế có thể làm chậm đầu tư và tăng trưởng kinh tế.

  • Căng thẳng thương mại Mỹ–châu Âu có thể ảnh hưởng lạm phát thông qua chi phí hàng nhập khẩu.

  • Lagarde kêu gọi Mỹ và châu Âu bảo vệ liên kết thương mại, cân nhắc hậu quả trước khi ra quyết định.

ECB cảnh báo bất định thương mại có thể làm chậm đầu tư và tăng trưởng

Bất định quanh thuế quan có thể khiến doanh nghiệp, nhà đầu tư và thị trường trì hoãn kế hoạch đầu tư, tuyển dụng và chính sách thương mại, qua đó kéo giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Christine Lagarde cho biết mối lo lớn nhất lúc này không chỉ là nguy cơ có thuế mới, mà là sự thiếu rõ ràng về các bước tiếp theo. Bà nhấn mạnh khi không thể dự báo môi trường chính sách, các quyết định dài hạn thường bị “để sau”, làm yếu động lực mở rộng sản xuất và dịch chuyển vốn đầu tư.

Lagarde nêu quan điểm này khi đề cập lo ngại hiện tại, trong đó bà cho rằng tác hại của bất định “đau” hơn chính thuế quan. Tham chiếu được nhắc tới trong phát biểu của bà về mối quan ngại lớn nhất: điểm khiến ECB lo nhất lúc này.

Thương mại được xem như “cây cầu” giữa châu Âu và Mỹ, khi nhiều công ty châu Âu hoạt động tại Mỹ và nhiều công ty Mỹ cũng vận hành tại châu Âu. Vì vậy, thay đổi thuế quan đột ngột có thể gây nhiễu cho doanh nghiệp vốn cần quy tắc thương mại ổn định để lập kế hoạch chi phí, chuỗi cung ứng và thị trường đầu ra.

ECB coi đây là rủi ro cấp bách khi doanh nghiệp bắt đầu cắt giảm chi tiêu và đầu tư nếu môi trường thương mại kém chắc chắn, từ đó có thể làm chậm đà kinh tế châu Âu. Nội dung cũng đề cập bối cảnh lãi suất đang được giữ nguyên từ tháng 6, và thị trường hiện chưa kỳ vọng bước đi mới trong ngắn hạn.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp Francois Villeroy de Galhau cho biết mọi mức thuế mới cần được đánh giá tác động, đồng thời ông kỳ vọng ảnh hưởng của chúng lên giá cả có thể không quá lớn. Tuy vậy, ECB vẫn theo dõi sát vì thay đổi thương mại có thể làm lệch các giả định vĩ mô về tăng trưởng và lạm phát.

Bất định thuế quan có thể truyền sang lạm phát qua giá hàng nhập khẩu

Nếu thuế quan làm tăng chi phí hàng nhập khẩu, giá bán có thể tăng, gây áp lực lên lạm phát và khiến mục tiêu ổn định giá của ECB khó đạt hơn.

Nội dung nhấn mạnh rằng bất định thương mại quốc tế có thể tác động đến lạm phát, tức tốc độ tăng giá. Trong kịch bản thuế quan nâng chi phí hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp có thể chuyển một phần chi phí sang người tiêu dùng, tạo áp lực giá.

Do châu Âu nhập nhiều sản phẩm từ Mỹ, các đợt tăng thuế đột ngột có thể làm phức tạp bài toán ổn định giá của ECB. Đồng thời, khả năng Mỹ có hành động thương mại nhắm vào các nước châu Âu có thể thách thức triển vọng “ôn hòa” của ECB về lạm phát và hoạt động kinh tế trong các năm tới.

Dù khu vực đồng euro được mô tả là đã thể hiện khả năng chống chịu trước xu hướng bảo hộ gia tăng, các quan chức vẫn liên tục nhấn mạnh rủi ro còn ở mức cao. Điều này phản ánh quan điểm thận trọng vì tác động của thuế quan thường phụ thuộc mức độ, phạm vi hàng hóa, và phản ứng chính sách giữa các bên.

Lagarde kêu gọi Mỹ và châu Âu bảo vệ quan hệ thương mại song phương

Lagarde cho rằng Mỹ và châu Âu có quan hệ thương mại sâu rộng, và việc mạo hiểm làm suy yếu các liên kết này không phải là chính sách kinh doanh tốt.

Bà nhấn mạnh hai khu vực đã nhiều năm mua bán hàng hóa lẫn nhau, đầu tư vào doanh nghiệp của nhau và tạo việc làm nhờ hợp tác. Vì vậy, các quyết định về thuế quan cần được cân nhắc kỹ về hệ quả lan tỏa lên doanh nghiệp, việc làm và niềm tin thị trường.

Lagarde chia sẻ các quan điểm này trong cuộc phỏng vấn phát sóng vào thứ Ba tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, nơi quy tụ lãnh đạo, giới kinh doanh và chuyên gia để thảo luận các vấn đề toàn cầu lớn. Năm nay, căng thẳng thương mại là một trong những chủ đề trọng tâm.

Trong phỏng vấn, bà đề cập trực tiếp các động thái thương mại mà ông Trump gợi ý. Nội dung cho biết ông Trump đã trở lại Nhà Trắng, tiếp tục có ảnh hưởng lớn trong chính trị Mỹ và duy trì xu hướng áp thuế cao hơn lên hàng hóa châu Âu và các nước khác.

Khi Lagarde nói đây là “bộ phim chúng ta đã xem trước đây”, bà muốn nhấn mạnh châu Âu từng trải qua các tranh chấp thương mại tương tự, và vòng lặp căng thẳng có thể lặp lại nếu các bên không tính toán thận trọng.

Những câu hỏi thường gặp

Vì sao ECB nói “bất định” còn gây hại hơn chính thuế quan?

Vì khi doanh nghiệp và thị trường không biết chính sách tiếp theo là gì, họ thường trì hoãn đầu tư, tuyển dụng và các cam kết dài hạn. Sự trì hoãn này có thể làm chậm tăng trưởng ngay cả khi thuế chưa chính thức áp dụng.

Căng thẳng thuế quan Mỹ–châu Âu có thể ảnh hưởng lạm phát như thế nào?

Nếu thuế quan làm tăng chi phí hàng nhập khẩu, giá bán trong nền kinh tế có thể tăng theo, tạo áp lực lạm phát. Với châu Âu, các biến động thuế đột ngột có thể khiến mục tiêu ổn định giá của ECB khó kiểm soát hơn.

Lagarde khuyến nghị gì cho Mỹ và châu Âu trước nguy cơ áp thuế?

Bà kêu gọi hai bên bảo vệ các liên kết thương mại vốn đã tạo ra đầu tư và việc làm trong nhiều năm, đồng thời cân nhắc kỹ hậu quả trước khi ra quyết định có thể làm suy yếu niềm tin và hợp tác kinh tế song phương.