revenue

Có thể thấy rằng những năm trở lại đây, sự phát triển của ngành crypto đã khiến cho các dự án web3 phải thay đổi, khi phải chứng minh được các dự án của mình có sản phẩm thật, giải quyết được vấn đề và mang lại doanh thu nếu muồn tồn tại lâu dài trong môi trường đảo thải cao như thị trường crypto
Vì dù là Web2 hay Web3 thì bản chất vận hành vẫn giống nhau: cần tiền để phát triển sản phẩm, duy trì đội ngũ, marketing, audit bảo mật, trả hạ tầng…
Và nếu một dự án không có doanh thu thật, nó sẽ không cạnh tranh nổi với các dự án crypto khác và dự án sẽ phải sống bằng những nguồn tiền khác từ chính túi tiền nhà đầu tư mà chúng ta không hề hay biết.

1. Tại sao cần quan tâm đến doanh thu của dự án crypto ?

Ở chu kỳ này và trong tương lai khi thị trường phát triển, hướng đi của các dự án crypto sẽ có phần giống như các dự án tài chính truyền thống khác vì vậy các dự án cần phải chứng minh được giá trị nếu muốn thu hút nhà đầu tư thì yếu tố doanh thu của chính mô hình đó là minh chứng.

1.1 Có nguồn tiền để vận hành qua bear market
Khi thị trường downtrend kéo dài là nơi nhiều dự án biến mất. Nếu dự án không có dòng tiền, các vấn đề sẽ xuất hiện rất nhanh:
cắt giảm incentive dẫn đến việc user rời đigiảm ngân sách audit/hạ tầng tăng nguy cơ sự cố kỹ thuậtkhông đủ kinh phí dẫn đến team dev sẽ không còn động lực phát triển phụ thuộc vào việc bán token để nuôi dự án => có hại cho token holder
Một dự án crypto không thể chỉ dựa vào số tiền mà họ gọi vốn từ các quỹ đầu tư để tồn tại mãi được nó phải tự nuôi sống được chính nó, khi , dự án có doanh thu thực (phí giao dịch, phí dịch vụ, fee DeFi…) vẫn có khả năng duy trì hoạt động ngay cả lúc thị trường khó khăn như lúc downtrend.

1.2 Phân biệt được dự án có build thật hay bánh vẽ

Nếu dự án chỉ sống nhờ trend, token tăng giá nhờ bơm thổi và narratives đầu cơ thì được nhưng đầu tư lâu dài thì không. không có doanh thu rõ ràng, dự án lúc này sẽ nhỉ “hype” trong ngắn hạn.
Khi trend không còn nữa, mọi thứ sẽ trở về đúng giá trị thật.
Tóm lại , doanh thu của dự án vô cùng quan trọng nếu như chúng ta muốn đầu tư lâu dài. Trước đây nếu dự án không có nguồn thu rõ ràng thì thường dự án sẽ bán token treasury, xả token theo lịch vesting hoặc gọi vốn vòng mới, tạo áp lực xả lớn và rủi ro cho nhà đầu tư.

2) Các cách kiếm tiền phổ biến của 1 dự án crypto
Tùy loại dự án (chain, DeFi, app, stablecoin…), mô hình tạo doanh thu sẽ khác nhau. Tuy nhiên, đa số dự án Web3 hiện nay kiếm tiền theo các nhóm chính dưới đây.

2.1 Phát hành token

Đây là cách kiếm tiền phổ biến nhất của các dự án crypto. Khi ra mắt token, token sẽ dành cho bán gọi vốn, cho team và founder. Phần token bán gọi vốn là nguồn tiền trực tiếp giúp dự án duy trì hoạt động.
Ngoài ra còn có các khoản phân bổ như Ecosystem Growth, Community hay Marketing. Dù mang tên khác nhau, về bản chất đây đều là nguồn token dùng để nuôi dự án. Nếu dự án không tạo ra doanh thu thật, chính tokenative của dự án đó sẽ trở thành sản phẩm để bán nhằm duy trì dự án, kéo theo rủi ro "slowrug" cao.

Nếu bạn đầu tư lâu dài vào những dự án này khả năng bạn bị thua lỗ cực kỳ cao.

2.2 Gọi vốn
Gọi vốn suy cho cùng cũng chỉ là bán token giá rẻ hơn cho các quỹ đầu tư, khi dự án bán token ở các vòng Seed, Private để lấy tiền xây dựng sản phẩm và kết nối với các quỹ đầu tư (VC).
Về lý thuyết, gọi vốn không nhất thiết phải bán token, có thể thông qua cổ phần hoặc khoản vay. Tuy nhiên trên thực tế, phần lớn các dự án crypto gọi vốn bằng cách bán token cho VC, sau đó token được bán dần khi unlock, đặc biệt trong mô hình low float – high FDV.
Ngoài ra còn có hình thức tài trợ hệ sinh thái, như Optimism với OP Stimpack. Dạng này không mang lại lợi nhuận trực tiếp, nhưng giúp mở rộng hệ sinh thái và giá trị dài hạn của dự án.

Đối với điều này thì chỉ có quỹ đầu tư có lợi còn nhà đầu tư nhỏ lẻ đa phần trở thành "exit liquidity"

2.3 Thành lập các nhánh đầu tư
Một số dự án lập quỹ đầu tư riêng để kiếm lợi nhuận, tương tự các VC truyền thống. Ví dụ như Uniswap Labs Ventures, Solana Ventures hay Polygon Ventures.

Điểm mạnh của các quỹ này là họ từng build 1 dự án crypto nên họ có kinh nghiệm thực tế trong việc xây dựng sản phẩm, hỗ trợ các dự án tốt hơn so với VC thuần tài chính. Điều này cho thấy đầu tư không còn là sân chơi riêng của các quỹ, mà chính các dự án crypto cũng tham gia trực tiếp.

2.4 Trực tiếp tạo doanh thu từ sản phẩm

Cuối cùng yếu tố quan trọng nhất đó là nguồn thu từ chính sản phẩm . Dự án không thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào vốn gọi được mà phải tự tạo dòng tiền.
Doanh thu phụ thuộc vào mô hình dự án đặc thù đang build: tool on-chain như Nansen, Bubblemap thu phí đăng ký; L1/L2 thu phí giao dịch; DeFi thu phí swap, lãi vay, liquidation hay trading fee.
Tóm lại, dự án có doanh thu càng cao càng cho thấy họ build thật và có tiềm lực để đầu tư dài hạn. Khi đó chúng ta đầu tư vào những dự án này sẽ an toàn hơn.

Lưu ý :

Không phải cứ dự án nào có doanh thu cao thì tokenative của dự án đó sẽ tăng giá. Điều quan trọng là doanh thu đó được dùng để làm gì? Có tạo ra giá trị cho token holder hay không?
Có không ít dự án crypto có được nguồn thu rất lớn từ sản phẩm họ xây dựng nhưng token holder không có lợi gì cả, toàn bộ khoản phí đó lại nằm trong treasury hoặc về tay team, token cũng không có cơ chế burn hay buyback để giảm cung và tạo lực mua.
Vì vậy, dù dự án tạo ra dòng tiền, token vẫn hoàn toàn có thể giảm giá vì bản thân nó không gắn trực tiếp với dòng tiền của dự án.
Ngược lại, các dự án được thiết kế tốt thường có cơ chế chuẩn có doanh thu - doanh thu mang lại lợi ích cho bản thân dự án hoặc holder
Đây mới là phần cốt lõi tạo nên “value accrual” — tức giá trị của token tăng theo doanh thu thực tế, giúp token có nền tảng tăng trưởng bền vững dài hạn.

Ví dụ như trong ảnh chúng ta thấy doanh thu của dự án Meteora cực kỳ cao nhưng nó không chia sẻ hay dùng để buyback token $MET điều này dẫn đến giá token cực kỳ lẹt đẹt

3. Cách kiểm tra nguồn doanh thu đến từ đâu

3.1 Trong các báo cáo tài chính
Với các dự án có doanh thu không thuần onchain, cần kiểm tra thêm báo cáo tài chính hoặc báo cáo hoạt động do dự án công bố.
Ví dụ LINK không chỉ tạo doanh thu từ phí onchain, mà còn đến từ việc cung cấp dịch vụ oracle và dữ liệu cho doanh nghiệp, protocol và tổ chức lớn. Các khoản phí này bao gồm phí sử dụng dữ liệu, vận hành node và thỏa thuận dịch vụ off-chain, nên không phản ánh đầy đủ qua các chỉ số onchain.

3.2 Các công cụ phân tích

Các công cụ như Defillama, Tokenterminal, Dunes là các công cụ hữu ích giúp phân tích doanh thu onchain của dự án một cách trực quan.

- DeFiLlama tổng hợp fees và revenue theo thời gian

-TokenTerminal tập trung vào chỉ số tài chính như doanh thu, P/S, P/E;

-Dune lấy dữ liệu trực tiếp từ smart contract, tuy nhiên cần tìm dashboard từ creator uy tín

Kết hợp các công cụ này giúp đánh giá chất lượng và tính bền vững của nguồn thu dự án crypto

Kết Luận :

Dự án crypto sẽ không sử dụng các cách thức kiếm lợi nhuận một cách riêng lẻ, mà họ có thể kết hợp nhiều phương thức.
Thông thường, các hình thức sẽ được áp dụng tuỳ theo từng thời kỳ: mới ra mắt thì gọi vốn, phát hành token; sau khi phát triển bền vững thì thêm vào tính năng thu phí…
Nhưng dù sử dụng cách thức nào thì suy cho cùng các dự án cũng cần có nguồn tiền để hoạt động bền vững, từ đó mới có thể thu hút được lượng người dùng lớn và duy trì dự án tồn tại và phát triển

#Fee #Revenue #TipsNeeded