Alphabet zapłacił $4,75 miliarda za firmę energetyczną, a Meta podpisała umowy na 6,6 gigawata energii jądrowej z Vistra, Oklo i TerraPower. Administracja Trumpa nalega na przeprowadzenie przez operatora systemu energetycznego PJM awaryjnej aukcji mocy wyłącznie dla centrów danych.
To nie są wiadomości energetyczne — to wiadomości o sztucznej inteligencji (AI). I pokazują, dokąd przeniosło się wąskie gardło przemysłu.
Chipy były pierwszym wąskim gardłem rozwoju AI i przyniosły ogromne zyski. Teraz ograniczenie przesunęło się w kierunku prostszych rzeczy: elektryczności i metali. Podczas gdy duże firmy technologiczne stają przed ograniczeniami sieci energetycznych i wieloletnimi terminami dostaw sprzętu, koszty przesuwają się w kierunku firm, które mogą szybko dostarczać energię — i łańcuchów dostaw, które mogą to wszystko połączyć.
Producenci gazu monetyzują „izolowane” cząsteczki.
Najbardziej reprezentatywne projekty AI nie znajdują się w Dolinie Krzemowej. Są zlokalizowane w miejscach, gdzie jest dużo gazu, ale brakuje mocy przesyłowych.
Chevron promuje projekt autonomicznej elektrowni gazowej o mocy 2,5 GW w Zachodnim Teksasie, przeznaczonej do zasilania centrów danych. Pierwsza energia elektryczna ma być uzyskana do 2027 roku z możliwością rozszerzenia do 5 GW. Firma współpracuje z Engine No. 1 i GE Vernova nad szerszym modelem, który ma na celu 4 GW w kilku regionach USA.
ExxonMobil ma teraz ponad 2,7 GW w swoim portfelu dostaw energii dla centrów danych. Początkowa koncepcja na 1,5 GW — elektrownia gazowa z wychwytywaniem dwutlenku węgla, zbudowana wyłącznie dla hiperskalowalnego obciążenia — pozostaje na etapie wstępnego projektowania. Jednak w grudniu 2025 roku Exxon ogłosił dodatkowy projekt na 1,2 GW z NextEra Energy dla kampusu centrów danych na południowym wschodzie USA.
Model biznesowy się zmienił. Gaz to nie tylko paliwo. W wdrożeniu AI staje się produktem usługowym na zlecenie — sprzedawanym nie jako cząsteczki, ale jako niezawodność. Chevron prowadzi „ekskluzywne negocjacje” z nieujawnionym „wiodącym” operatorem centrów danych. Nabywca nie nabywa gazu — nabywa pewność harmonogramu.
Hiperskalowalne firmy przechodzą do integracji wertykalnej.
Strumień transakcji w styczniu 2026 roku pokazuje strategiczny zwrot: duże firmy technologiczne przechodzą od zakupu energii do posiadania generacji.
Przejęcie firmy Alphabet przez Intersect Power za 4,75 miliarda USD (ogłoszone 2 stycznia) stanowi pierwszy przypadek całkowitego przejęcia przez hiperskalowalną firmę dużego dewelopera czystej energii. Portfel Intersect — 3,6 GW energii słonecznej i wiatrowej, 3,1 GWh magazynowania energii — daje Google bezpośrednią kontrolę nad aktywami wytwórczymi zamiast polegania na umowach o zakup energii.
Inicjatywa jądrowa Meta jest nie mniej agresywna. 9 stycznia 2026 roku firma ogłosiła umowy jądrowe na 6,6 GW: 2,1 GW z istniejących elektrowni Vistra w Ohio i Pensylwanii, kampus modułowych reaktorów o mocy 1,2 GW z Oklo oraz dwa reaktory Natrium od TerraPower z prawami do jeszcze sześciu. Meta jest teraz „jednym z najbardziej znaczących korporacyjnych nabywców energii jądrowej w historii Ameryki”.
Logika defensywna. Ryzyko kontrahenta w umowach o zakup energii rośnie, gdy każda hiperskalowalna firma konkuruje o te same megawaty. Posiadanie eliminuje tę kolejkę.
Gdzie istnieją rynki mocy, niedobór objawia się w rachunkach. Grudniowa aukcja mocy PJM na 2025 rok wygenerowała rekordowo wysokie ceny dla okresu dostaw 2027/28 na poziomie 333,44 USD za MWh dziennie — maksimum dozwolone przez pułap cenowy FERC. Obserwator rynku później oszacował, że centra danych stanowiły 6,5 miliarda USD (40%) całkowitych kosztów aukcji wynoszących 16,4 miliarda USD.
Miedź — fizyczny poziom AI
Nawet jeśli AI stanie się bardziej efektywny, wdrożenie pozostaje problemem okablowania.
Według ostatnich szacunków centra danych mogą corocznie dodawać około 500 tys. ton popytu na miedź do 2030 roku. Jednak przesył i dystrybucja to wielka historia. Jedna szczegółowa analiza prognozuje, że popyt na miedź z przesyłu i dystrybucji może osiągnąć 7,1 mln ton rocznie do 2040 roku.
Ceny miedzi na LME osiągnęły rekordowy poziom 13 387 USD za tonę 6 stycznia 2026 roku, chociaż później spadły do 12 800 USD w połowie stycznia. Wzrost o 42% w 2025 roku był najlepszym rocznym wynikiem dla miedzi od 2009 roku.
Wyzwanie górnictwa to nie tylko geologia, ale także czas: dużym nowym projektom często potrzeba dekady lub dłużej od odkrycia i uzyskania pozwoleń do znaczącej produkcji. Podaż pozostaje w tyle za wstrząsami popytu przez lata, a nie kwartały.
Nowa rzeczywistość inwestycji infrastrukturalnych
Aukcja PJM i analiza obserwatora rynku przekształciły rozmowy o kryzysie energetycznym AI w rzeczywiste zobowiązania finansowe. Przejęcie firmy Alphabet przez Intersect przekształciło strategię posiadania własnej generacji w zrealizowaną transakcję.
Główną tezą jest to, że elektryczność i okablowanie stały się nowymi wąskimi gardłami rozwoju AI. Firmy, które mogą rozwiązać te ograniczenia — producenci gazu z szybkimi projektami, dostawcy miedzi i zintegrowane rozwiązania energetyczne — zyskują przewagę na rynku, gdzie popyt przewyższa podaż.
Opinia AI
Analiza historycznych wzorców pokazuje uderzające podobieństwo do boomu kolejowego lat 40. XIX wieku: wtedy również pierwsze zyski trafiły do producentów lokomotyw, a prawdziwe pieniądze zarobili właściciele kopalń węgla i hut. Analiza danych maszynowych ujawnia ciekawą prawidłowość — każdy technologiczny supercykl kończy się „wojną o infrastrukturę”, gdy cyfrowi giganci zaczynają wykupywać aktywa fizyczne.
Z punktu widzenia makroekonomii boom AI tworzy inflację strukturalną. Miedź jest wykorzystywana w 65% wszystkich produktów przemysłowych — od samochodów po lodówki. Gaz jest potrzebny do ogrzewania domów i produkcji nawozów. Centra danych konkurują o zasoby z podstawowymi potrzebami gospodarki, co może wywołać spiralę cenową daleko poza sektorem technologicznym.
#AI #AImodel #energy #Write2Earn
