blogtienso

Giữa một thị trường nơi rất nhiều blockchain chọn cách gây chú ý bằng những lời hứa “TPS cao nhất”, “phí rẻ nhất” hay “đánh bại tất cả”, @Fogo Official lại đi theo hướng hoàn toàn khác: không ồn ào, không thổi phồng, chỉ tập trung vào một thứ duy nhất – tốc độ thực thi và sự ổn định khi thị trường trở nên căng thẳng.
Vấn Đề Thực Sự: Latency Giết Chết Giao Dịch
Trong điều kiện thị trường bình thường, hầu hết các chain đều hoạt động “ổn”. Nhưng khi biến động tăng cao và dòng tiền lớn bắt đầu vào lệnh, độ trễ (latency) mới là thứ quyết định thắng thua.
Lệnh vào chậm vài mili-giây có thể lệch giá đáng kểNode quá tải khiến giao dịch treo hoặc thất bạiNgười dùng retail là bên chịu thiệt nhiều nhất
Fogo được thiết kế để xử lý đúng “điểm đau” này. Thay vì xây mọi thứ từ đầu, #fogo xây dựng trên Solana VM, đồng thời tích hợp công nghệ hiệu năng cao như Firedancer – một client validator được phát triển để tối ưu throughput và giảm thiểu nghẽn mạng.
Điều đó có nghĩa là:
Giao dịch được xác nhận nhanh và nhất quánĐọc dữ liệu trước khi validator bị quá tảiHành vi mạng lưới vẫn có thể dự đoán ngay cả khi khối lượng tăng đột biến
Không Chạy Theo Retail Hype – Thiết Kế Cho Market Structure Thực
Fogo không định vị mình là “chain cho meme” hay “chain cho retail FOMO”. Cấu trúc thiết kế của nó hướng tới:
Orderbook on-chainPerpetual tradingReal-time auctionSettlement tốc độ cao
Nếu bạn từng giao dịch trong những phiên biến động mạnh, bạn sẽ hiểu cảm giác bức xúc khi lệnh không khớp đúng giá. Fogo sinh ra để loại bỏ chính trải nghiệm đó.
Tokenomics Có Tính Toán, Không Phải Ngẫu Nhiên
FOGO đóng vai trò là:
Phí giao dịchStakingBảo mật mạng lưới
Điểm đáng chú ý nằm ở cấu trúc nguồn cung:
Một phần lớn genesis supply bị khóa theo cliff dàiGiảm áp lực xả ngắn hạnĐề xuất mức cắt cố định cho validator, hướng tới sự bền vững thay vì cạnh tranh hỗn loạn
Tokenomics cho thấy tư duy xây dựng dài hạn thay vì chỉ tập trung vào hiệu ứng niêm yết ban đầu.
Đội Ngũ Và Tư Duy Hạ Tầng
Khác với nhiều dự án ẩn danh, đội ngũ phía sau Fogo có nền tảng về hạ tầng giao dịch và hệ thống crypto. Điều này phản ánh trực tiếp vào cách chain được thiết kế:
Ưu tiên tính ổn địnhHành vi có thể dự đoánTối ưu thực thi thay vì chạy đua marketing
Đây là tư duy của những người hiểu rõ thị trường vận hành như thế nào.
Vị Thế Thị Trường Và Hệ Sinh Thái
Sau khi ra mắt, $FOGO có khởi đầu khá mạnh với các listing diễn ra nhanh chóng. Giá biến động là điều khó tránh với một tài sản mới, nhưng thanh khoản đang dần cải thiện.
Lợi thế lớn là khả năng tương thích với hệ sinh thái Solana. Việc dùng Solana VM giúp:
Giảm ma sát khi deployDễ dàng thu hút builderTận dụng toolchain sẵn có
Đây là yếu tố có thể thúc đẩy hệ sinh thái phát triển nhanh hơn nhiều so với một chain hoàn toàn mới.
Use Case Có Thể Tỏa Sáng
Nếu crypto muốn cạnh tranh thực sự với thị trường truyền thống, chúng ta cần:
Hạ tầng DeFi tần suất caoNền tảng trading nâng caoHệ thống settlement thời gian thựcKhả năng phục vụ tổ chức
Fogo có tiềm năng trở thành lớp hạ tầng phục vụ các nhu cầu đó – nơi chất lượng thực thi quan trọng hơn narrative.
Tầm Nhìn Dài Hạn
Lộ trình của Fogo không quá màu mè:
Củng cố hạ tầngThu hút ứng dụng nghiêm túcCải thiện toolingTập trung vào việc ship sản phẩm
Không overpromise. Không hô khẩu hiệu quá đà.
Tương lai của Fogo sẽ phụ thuộc vào mức độ chấp nhận từ trader và builder. Nhưng nếu thị trường bắt đầu ưu tiên chất lượng thực thi thay vì câu chuyện marketing, những chain như Fogo có thể âm thầm phát triển thành hạ tầng thiết yếu. Fogo không ồn ào. Nhưng nó nghiêm túc. Và trong crypto, đôi khi những dự án như vậy mới là những dự án tồn tại lâu nhất.

Sau khi gần đạt mức giá kỷ lục mới vào mùa hè năm ngoái ở mức gần 5.000 đô la, ETH cũng rơi vào đợt suy thoái tương tự trên thị trường sau tháng 10 và giảm gần 50% trong vài tháng. Nó đã cố gắng phục hồi vào giữa tháng 1 khi tăng vọt lên 3.400 đô la, nhưng lại bị từ chối, và đợt điều chỉnh sau đó đã đẩy giá xuống mức 1.800 đô la trong một vài thời điểm.
Mặc dù hiện tại đã giữ vững được mức giá đó, nhưng nó vẫn giao dịch thấp hơn 45% so với mức đỉnh giữa tháng Giêng. Các đợt bán tháo mạnh vẫn tiếp diễn, trong khi một nhà phân tích nổi tiếng đã đưa ra những điểm vào lệnh khả thi cho việc đầu tư dài hạn.
Đợt Bán Tháo Tiếp Tục Diễn Ra
Nếu so sánh giá ETH với dòng vốn ròng đổ vào các quỹ ETF Ethereum giao ngay, chúng ta sẽ thấy sự tương đồng mạnh mẽ trong hành vi của nhà đầu tư và biến động giá. Ví dụ, tổng dòng vốn ròng đạt đỉnh điểm hơn 15 tỷ đô la vào đầu tháng 10 trước khi xảy ra sự sụp đổ mạnh vào ngày 10 tháng 10. Kể từ đó, dòng vốn chảy ra liên tục chiếm ưu thế, với các nhà đầu tư rút ra hơn 3 tỷ đô la vào ngày 24 tháng 2.
Ngoài ra, người đồng sáng lập Ethereum cũng tham gia vào đợt bán tháo này. Chúng tôi đã nhiều lần đưa tin về việc Vitalik Buterin bán ra một lượng lớn token ETH trong vài tuần qua. Dữ liệu on-chain gần đây nhất cho thấy ông đã bán ra khoảng 17.000 ETH trong chưa đầy một tháng, trị giá khoảng 34 triệu đô la.
Trong một bài đăng có tiêu đề “Vitalik Buterin đang bán Ethereum gần chạm đáy”, nhà phân tích nổi tiếng Ali Martinez đã giải thích lý do tại sao người đồng sáng lập có thể hối tiếc về thời điểm bán của mình vì đáy thị trường có thể đến gần hơn dự kiến.
Điểm Vào ETH
Martinez cho biết một trong những "chỉ số phát hiện đáy" đáng tin cậy nhất đối với altcoin lớn nhất – Tỷ lệ MVRV – hiện đang ở mức 0,78, trong khi tài sản này đã gần hoặc đạt đến đáy vĩ mô ở mức dưới 0,80.

Tuy nhiên, lời cảnh báo của ông cho thấy rằng chỉ vì Ethereum hiện đang bị định giá thấp theo các chỉ số trên chuỗi, điều đó không có nghĩa là giá của nó không thể giảm thấp hơn nữa – “đặc biệt là trong các giai đoạn phân phối lớn”.
ếu có một đợt điều chỉnh khác xảy ra, nhà phân tích đã vạch ra các mức quan trọng nhất có thể ngăn chặn sự sụt giảm – 1.800 đô la (đã được kiểm tra ngày hôm qua), tiếp theo là 1.584 đô la (mức hỗ trợ chính đầu tiên), 1.238 đô la (mức hỗ trợ vĩ mô thứ cấp) và 1.089 đô la (vùng đầu hàng sâu hơn). Martinez tin rằng những mức này chính xác có thể là các vùng vào lệnh thích hợp.
“Nếu lịch sử lặp lại, việc tích lũy giá dưới mức $1,800 – đặc biệt là gần các mức $1,584, $1,238 và $1,089 – có thể mang lại vị thế đầu tư dài hạn vững chắc. Tuy nhiên, sự biến động có thể sẽ tiếp diễn trước khi thị trường chạm đáy.”

Một báo cáo gây tranh cãi từ Castle Labs cho rằng: phần lớn tài sản crypto hiện nay cuối cùng sẽ phải “về 0” nếu không chứng minh được lực kéo kinh doanh thực sự và sự liên kết chặt chẽ giữa sản phẩm – doanh thu – token.
Theo họ, đây không phải là câu chuyện “crypto thất bại”, mà là giai đoạn thanh lọc cấu trúc sau nhiều năm nguồn cung token tăng nhanh hơn rất nhiều so với nhu cầu bền vững.
Tại thời điểm viết bài, tổng vốn hóa thị trường crypto ở mức khoảng 2,16 nghìn tỷ USD – nhưng bức tranh bên dưới lại cực kỳ phân hóa.
Thị Trường Quá Tập Trung: 5 Tài Sản Gánh 84,4% Vốn Hóa
Castle Labs đưa ra dữ liệu đáng chú ý:
Top 5 crypto chiếm 84,4% tổng vốn hóa thị trườngPhần còn lại (hàng nghìn token) chia nhau 15,6%, tương đương khoảng 330 tỷ USD
So sánh với thị trường chứng khoán Mỹ:
Nhóm Magnificent Seven chỉ chiếm khoảng 31% vốn hóaChỉ số S&P 500 đại diện cho 84,7% thị trường
Theo cách diễn giải của Castle Labs, crypto đã đạt mức tập trung tương đương 500 công ty hàng đầu nước Mỹ – nhưng chỉ với… 5 tài sản.
Thông điệp của họ rất thẳng thắn:
“Quá nhiều coin đã được tạo ra. 99% trong số đó cần phải về 0 vì lợi ích lâu dài của ngành.”
Vấn Đề Cốt Lõi: Nguồn Cung Token Phình To, Nhu Cầu Chọn Lọc
Castle Labs cho rằng thị trường đang đối mặt với một bài toán cung – cầu nghiêm trọng:
8,51 tỷ USD giá trị token sẽ unlock trong năm nay17,12 tỷ USD unlock trong 5 năm tới
Trong khi đó, thanh khoản toàn thị trường lại đang co hẹp và trở nên chọn lọc hơn bao giờ hết.
Điều này tạo ra một “overhang” nguồn cung – áp lực bán tiềm tàng đè lên các token vốn đã thiếu lực cầu tự nhiên.
Doanh Thu Thực Tế: Chỉ Số Phơi Bày Sự Yếu Kém
Castle Labs trích dữ liệu từ DeFiLlama:
Hơn 5.600 protocol được liệt kêChỉ 76 dự án tạo trên 1 triệu USD doanh thu trong 30 ngày gần nhấtChỉ 237 dự án vượt 100.000 USD
Doanh thu cũng cực kỳ tập trung:
Top 10 protocol chiếm 80% tổng doanh thu crypto năm 2025Top 3 chiếm 64%Riêng Tether chiếm tới 44%
Đáng chú ý, trong top 10 dự án doanh thu cao nhất chỉ có 3 dự án đã phát hành token:
HyperliquidJupiterPump.fun
Trong đó, Castle Labs cho rằng chỉ HYPE thực sự vượt trội về hiệu suất so với định giá ban đầu.
84,7% Token Giao Dịch Dưới Giá TGE
Một thống kê khác cho thấy vấn đề cấu trúc launch:
Khoảng 118 token lớn ra mắt trong năm 202584,7% giao dịch dưới mức định giá tại TGE
Điều này phản ánh:
Định giá ban đầu bị thổi phồngCấu trúc phân phối token thiếu bền vữngThiếu cơ chế giữ giá sau khi unlock
“Alignment” – Bài Toán Sống Còn Của Token
Castle Labs nhấn mạnh một điểm cốt lõi: token không đại diện pháp lý cho doanh nghiệp như cổ phiếu.
Ví dụ được đưa ra là thương vụ Circle mua Interop Labs – nhưng token AXL của Axelar không nằm trong thương vụ. Điều này cho thấy giá trị sản phẩm và giá trị token có thể tách rời hoàn toàn.
Token holder không có quyền lợi pháp lý đối với lợi nhuận công ty.
Họ phụ thuộc hoàn toàn vào việc dự án có chủ động gắn lợi ích sản phẩm với token hay không.
Trong bối cảnh đó, buyback được xem là tín hiệu liên kết rõ ràng nhất.
Castle Labs đánh giá cao các mô hình như:
HyperliquidAaveUniswap (nhưng phải mất hơn 5 năm mới đạt mức liên kết hoàn chỉnh)
Ba Kịch Bản Thanh Lọc
Castle Labs đưa ra 3 hướng tái cân bằng:
Majors mất thị phần cho altcoinThanh khoản bên ngoài tràn vào nâng toàn bộ thị trườngAltcoin yếu dần về 0, vốn tập trung về majors
Họ cho rằng kịch bản thứ ba có xác suất cao nhất.
Kết Luận: Chu Kỳ Tới Sẽ Là Cuộc Chơi Của Doanh Thu Thực
Theo Castle Labs, dòng vốn tương lai sẽ xoay vòng về:
Protocol có doanh thu thậtToken có cơ chế giảm pha loãngMô hình KPI rõ ràngCơ chế buyback hoặc chia sẻ giá trị
Nếu luận điểm này đúng, chu kỳ tới sẽ không còn là câu chuyện “narrative-driven” thuần túy, mà là doanh thu, cấu trúc tài chính và tính bền vững.
Thị trường crypto có thể không chết. Nhưng phần lớn token có thể không sống sót. Và nếu quá trình thanh lọc diễn ra đúng như dự báo, ngành này sẽ bước vào giai đoạn trưởng thành hơn – nhưng khốc liệt hơn rất nhiều.

Binance đã bổ sung chứng khoán mã hóa Ondo vào Binance Alpha với phí giao dịch thấp tới 0%. Việc triển khai này cho phép người dùng truy cập vào cổ phiếu và quỹ ETF mã hóa thông qua giao diện Binance Exchange. Mười loại chứng khoán mã hóa hiện có sẵn khi ra mắt.
Người dùng có thể giao dịch các tài sản này bằng số tiền đã có sẵn trên sàn giao dịch tập trung. Binance cũng miễn phí phí ​​gas cho việc đặt và hủy lệnh trong một thời gian có hạn.
Giao Dịch Thông Qua Binance Alpha
Các sản phẩm mới xuất hiện trong mục Thị trường thuộc tab Alpha. Sau khi mua, người dùng có thể xem số lượng nắm giữ của mình trong mục Tài sản ở phần Alpha. Việc niêm yết này kết nối các chứng khoán được mã hóa trên chuỗi với hệ thống giao dịch hiện có của sàn giao dịch.
Binance mô tả sự ra mắt này là một “trải nghiệm giao dịch liền mạch và mạnh mẽ”. Các nhà giao dịch có thể đặt lệnh thị trường để thực hiện ngay lập tức hoặc đặt lệnh giới hạn ở mức giá đã chọn.
Cấu Trúc Phí Và Alpha Point
Binance cho biết phí giao dịch có thể giảm xuống mức thấp nhất là 0%, tùy thuộc vào cấp độ người dùng và điều kiện. Việc miễn phí gas tạm thời áp dụng cho việc đặt lệnh và hủy lệnh trên sàn giao dịch Binance.
Người dùng kiếm được Điểm Binance Alpha bằng cách giao dịch hoặc nắm giữ chứng khoán được mã hóa bằng token Ondo. Theo Binance, những điểm này mở khóa quyền truy cập vào các sự kiện như airdrop, sự kiện tạo token và Prime Sales. Công ty khuyến cáo người dùng nên xem tài liệu chính thức để biết thông tin chi tiết cập nhật về phí và cơ chế.
Cấu Trúc Sản Phẩm Và Tình Trạng Pháp Lý
Chứng khoán được mã hóa Ondo theo dõi hiệu suất giá của cổ phiếu truyền thống hoặc quỹ ETF trên chuỗi khối. Chúng cho phép tiếp cận với sự thay đổi giá nhưng không cấp quyền cổ đông, bao gồm cả quyền biểu quyết.
Ondo phát hành các chứng khoán được mã hóa dưới dạng token với tư cách là nhà cung cấp bên thứ ba. Binance không phát hành các sản phẩm này. Các tài sản này được phân loại là Chứng khoán (Sản phẩm cấu trúc) theo quy định của FSRA và được cung cấp cho người dùng thông qua Binance Alpha. Người dùng nên xem lại tài liệu chính thức của Ondo để biết thông tin đầy đủ.
⚠️Lưu Ý: Anh em giao dịch Alpha thì liên kết cùng chúng tôi để nhận “Hoàn 30% Phí Giao Dịch tại Alpha/Wallet Web3 tại Binance “. Đừng để cày volume mà lãng phí nguồn tiền hoàn về tự động hàng ngày ae nhá! Click vào Link vàng phía trên hoặc “Truy Cập Vào Đây ” để liên kết nhận hoàn 30%.

Vào tháng 5 năm 2022, 40 tỷ đô la đã bốc hơi chỉ trong 72 giờ.
Đó là vụ sụp đổ tàn khốc nhất trong lịch sử tiền điện tử. UST, từng được ca ngợi là "viên ngọc quý của các stablecoin thuật toán", đã lao dốc từ 1 đô la xuống gần như vô giá trị chỉ trong vài ngày; Luna, từng có vốn hóa thị trường gần 40 tỷ đô la, đã giảm từ mức cao nhất là 116 đô la xuống gần như bằng không.
Hàng triệu nhà đầu tư bình thường đã mất hết tiền tiết kiệm vào đầu mùa hè năm đó. Họ liên tục làm mới màn hình, nhìn chằm chằm vào biểu đồ nến liên tục giảm, không biết chuyện gì đã xảy ra hay phải làm gì.
Lời giải thích chính thức nhanh chóng được đưa ra: thuật toán bị lỗi, Do Kwon đã nói dối, và thị trường tự sụp đổ. Hầu hết mọi người chấp nhận câu trả lời này, coi thảm họa đó là "một bài học nữa trong thế giới tiền điện tử" và tiếp tục cuộc sống của mình.
Câu trả lời này vẫn không thay đổi trong gần bốn năm.
Cho đến ngày 23 tháng 2 năm 2026, Todd Snyder, người quản lý thanh lý phá sản của Terraform Labs, đã đệ đơn kiện lên tòa án liên bang Manhattan. Jane Street, gã khổng lồ giao dịch định lượng bí ẩn và sinh lời nhất thế giới, đã bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý.
Câu hỏi đã im lặng suốt bốn năm cuối cùng đã nhận được một câu trả lời mới.
Nhóm Trò Chuyện Bí Mật Của Jane Street Và LUNA
Để hiểu được mức độ nghiêm trọng của lời buộc tội này, trước hết chúng ta phải biết bị cáo là ai.
Đối với hầu hết người dùng tiền điện tử, Jane Street có thể là một cái tên xa lạ. Nhưng trên phố Wall, nó là một huyền thoại – một công ty cố tình giữ kín tiếng nhưng đã âm thầm trở thành một trong những người chơi quan trọng nhất trên thị trường tài chính toàn cầu.
Từ năm 1999 đến năm 2000, ba cựu nhân viên giao dịch của Susquehanna—Tim Reynolds, Robert Granieri và Michael Jenkins—cùng với nhà phát triển phần mềm của IBM, Marc Gerstein, đã thành lập Jane Street trong một văn phòng nhỏ, không có cửa sổ ở New York.
Ban đầu, họ tập trung vào giao dịch chênh lệch giá ADR, một hoạt động kín đáo và hầu như không được chú ý. Tuy nhiên, sau đó họ chuyển hướng sang một thị trường ngách—ETF—và biến nó thành chiến trường chính của mình.
Vụ cá cược đó đã thay đổi mọi thứ.
Hiện nay, Jane Street là một trong những nhà tạo lập thị trường lớn nhất thế giới, hoạt động đồng thời tại 45 quốc gia và hơn 200 sàn giao dịch. Nó kiểm soát khoảng 24% thị trường sơ cấp cho các quỹ ETF niêm yết tại Mỹ, với khối lượng giao dịch cổ phiếu hàng tháng đạt 2 nghìn tỷ đô la.
Năm 2024, doanh thu giao dịch ròng của nó đạt 20,5 tỷ đô la, vượt qua Bank of America và sánh ngang với Goldman Sachs. Trong quý 2 năm 2025, doanh thu giao dịch ròng trong một quý của nó đạt mức cao kỷ lục 10,1 tỷ đô la, với lợi nhuận ròng 6,9 tỷ đô la, phá vỡ kỷ lục hàng quý của tất cả các ngân hàng đầu tư lớn ở Phố Wall.
Với 3.000 nhân viên, không có CEO, không có cấu trúc phân cấp truyền thống và tất cả nhân viên đều nhận lương dựa trên lợi nhuận chung của công ty, Jane Street tự mô tả mình là "tập hợp những người giải đố", trong khi người ngoài gọi đó là "cộng đồng vô chính phủ" - phẳng lặng, bí ẩn và gần như hoàn toàn khép kín với giới truyền thông.
Danh sách cựu nhân viên của công ty bao gồm một nhân vật nổi tiếng: SBF, người gia nhập Jane Street sau khi tốt nghiệp MIT năm 2014, trau dồi trực giác giao dịch của mình tại đây trong ba năm, và sau đó rời đi vào năm 2017 để thành lập Alameda Research và FTX. Những người mà công ty này đã đào tạo đã thay đổi sâu sắc diện mạo của thế giới tiền điện tử, theo bất kỳ nghĩa nào.
Ngày nay, công ty này, vốn nổi tiếng với "phong cách kín đáo, chính xác và luôn đứng về phía lợi thế thông tin", đang phải đối mặt với nhiều rắc rối.
Cốt lõi của những lời cáo buộc xuất phát từ một nhóm chat riêng tư có tên "Bryce's Secret".
Người sáng lập là Bryce Pratt, một nhân viên của Jane Street. Trước khi gia nhập Jane Street, anh từng là thực tập sinh tại Terraform, nhưng mạng lưới quan hệ cũ của anh vẫn còn nguyên vẹn, và anh có cơ hội tiếp cận với cả hai phía.
Vào tháng 2 năm 2022, Pratt đã đưa các đồng nghiệp cũ của mình vào kênh liên lạc riêng tư này, thiết lập một đường dẫn thông tin kết nối các hoạt động nội bộ của Terraform với Jane Street, với các kỹ sư phần mềm và người đứng đầu bộ phận phát triển kinh doanh của Terraform được kết nối ở đầu bên kia. Vụ kiện cáo buộc rằng chính thông qua đường dẫn này mà Jane Street đã biết trước kế hoạch của Terraform về việc âm thầm rút tiền từ quỹ thanh khoản Curve - một quyết định chưa được công bố rộng rãi.
Vào lúc 5 giờ 44 phút chiều ngày 7 tháng 5, chỉ 10 phút sau khi Terraform Labs lặng lẽ rút 150 triệu đô la Mỹ tiền mã hóa lưu trữ (UST) từ quỹ Curve 3pool, một ví điện tử được cho là có liên hệ với Jane Street cũng đã làm theo và rút 85 triệu đô la Mỹ tiền UST, đây là giao dịch lớn nhất trong lịch sử của quỹ này.
Vào ngày 9 tháng 5, đồng USD đã giảm xuống còn 0,8 đô la, và những dấu hiệu sụp đổ là không thể phủ nhận. Vào thời điểm này, Pratt đã gửi một tin nhắn cho Do Kwon và nhóm Terraform qua nhóm chat, đề xuất rằng Jane Street có thể xem xét "mua Luna với mức chiết khấu đáng kể".
Trong khi thu lợi nhuận từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ, họ cũng tận dụng cơ hội để cứu vớt hàng hóa khỏi đám cháy.
Ngoài Pratt, các bị cáo khác được nêu tên trong vụ kiện này bao gồm Robert Granieri, người đồng sáng lập Jane Street, người duy nhất trong số bốn nhà sáng lập vẫn còn làm việc, và nhân viên Michael Huang. Vụ kiện viện dẫn Đạo luật Giao dịch Hàng hóa và Đạo luật Giao dịch Chứng khoán, đồng thời đưa ra các cáo buộc gian lận và làm giàu bất chính, yêu cầu xét xử trước bồi thẩm đoàn và đòi bồi thường thiệt hại cũng như hoàn trả mọi lợi nhuận thu được.
Bloomberg dẫn lời tuyên bố cốt lõi trong đơn kiện cho rằng hành động của Jane Street đã cho phép họ "che giấu hàng trăm triệu đô la rủi ro tiềm tàng vào đúng thời điểm, chỉ vài giờ trước khi hệ sinh thái Terraform sụp đổ."
Giao Dịch Nhảy Vọt Và Bóng Tối Sâu Thẳm Hơn
Vụ kiện của Jane Street không phải là trường hợp cá biệt. Hai tháng trước, cùng một người thanh lý tài sản, Todd Snyder, đã kiện Jump Trading, người đồng sáng lập William DiSomma và cựu chủ tịch Jump Crypto Kanav Kariya tại tòa án liên bang Illinois, đòi bồi thường 4 tỷ đô la.
Câu chuyện về Jump, ở một khía cạnh nào đó, thậm chí còn gây sốc hơn cả câu chuyện về Jane Street.
Vụ kiện hé lộ một bức tranh chưa từng được ghép lại đầy đủ trước đây: ngay từ tháng 5 năm 2021, khi UST lần đầu tiên trải qua cuộc khủng hoảng tách rời, Jump đã bí mật mua khoảng 20 triệu đô la UST, ổn định giá trở lại mức 1 đô la.
Sau đó, công chúng tin vào câu chuyện được dàn dựng về các stablecoin thuật toán; thuật toán hoạt động hiệu quả và hệ thống có khả năng tự phục hồi. Terraform đã lợi dụng điều này để né tránh sự giám sát của cơ quan quản lý, trong khi đó, Jump đã mua hơn 61 triệu token Luna với giá 0,40 đô la mỗi token, so với giá thị trường khoảng 90 đô la vào thời điểm đó - mức chiết khấu hơn 99%. Sau đó, Jump đã bán những token này, thu về lợi nhuận ước tính 1,28 tỷ đô la theo đơn kiện.
Trong đợt sụp đổ cuối cùng vào tháng 5 năm 2022, Lực lượng Bảo vệ của Quỹ Luna đã chuyển gần 50.000 bitcoin (khoảng 1,5 tỷ đô la) cho Jump mà không có thỏa thuận bằng văn bản, với lý do bề ngoài là để ổn định thị trường. Điểm đến cuối cùng của số bitcoin này vẫn chưa được biết, và đơn kiện nêu rõ: "Không rõ liệu Jump có làm giàu thêm cho mình thông qua giao dịch này hay không."
Điều đáng chú ý là DiSomma và Kariya đã viện dẫn Tu chính án thứ năm hàng trăm lần để từ chối trả lời các câu hỏi trong các cuộc điều tra trước đây của SEC. Công ty con của Jump, Tai Mo Shan, đã dàn xếp với SEC với số tiền 123 triệu đô la vào năm 2024, thừa nhận đã "lừa dối nhà đầu tư". Bản thân Kariya cũng đã từ chức chủ tịch của Jump Crypto cùng năm đó, viện dẫn một cuộc điều tra của CFTC.
Quan trọng hơn, theo đơn kiện của Jane Street, chính thông qua các kênh thông tin của Jump mà Jane Street đã có được một số "thông tin khóa không công khai". Hai vụ việc này có mối liên hệ với nhau bằng một sợi dây vô hình.
Nhưng Câu Chuyện Vẫn Chưa Kết Thúc
Phản ứng của Jane Street rất thẳng thắn: đây là một "vụ kiện tuyệt vọng", một "âm mưu trắng trợn nhằm bòn rút tiền từ các công ty". Họ nói thêm rằng những tổn thất mà các nhà đầu tư của Terra và Luna phải gánh chịu bắt nguồn từ một "vụ lừa đảo hàng tỷ đô la" do chính Do Kwon và ban quản lý Terraform gây ra, và họ sẽ phản kháng mạnh mẽ.
Tuyên bố này là chính xác. Do Kwon đã nhận tội gian lận và bị kết án 15 năm tù; Terraform cũng đã phải nộp phạt 4,47 tỷ đô la. Sự sụp đổ của Luna đã được định trước bởi thiết kế cơ chế của nó: các stablecoin thuật toán về cơ bản là các hệ thống đòi hỏi việc mua vào liên tục và niềm tin để duy trì. Một khi sự hoảng loạn xảy ra, cơ chế chênh lệch giá sẽ đảo ngược, khiến nó tự hủy diệt với tốc độ theo cấp số nhân.
Tuy Nhiên, Các Tuyên Bố "Do Kwon Có Tội" Và "Những Người Khác Vô Tội" Không Cùng Khẳng Định Lẫn Nhau
Việc tòa nhà có những lỗi cấu trúc nghiêm trọng dẫn đến sụp đổ là một sự thật hiển nhiên. Còn việc liệu có ai đó đã bí mật di dời những vật dụng có giá trị nhất trước khi lính cứu hỏa đến trong lúc tòa nhà sụp đổ hay không lại là một vấn đề pháp lý và đạo đức riêng biệt.
Một chi tiết đáng chú ý khác là vào cùng ngày vụ kiện Jane Street được tiết lộ, nhà nghiên cứu theo dõi chuỗi khối ZachXBT tuyên bố sẽ công bố "một cuộc điều tra lớn về một trong những công ty sinh lời nhất trong ngành công nghiệp tiền điện tử, nơi nhiều nhân viên đã sử dụng dữ liệu nội bộ để giao dịch nội bộ trong một thời gian dài" vào ngày 26 tháng 2 năm 2026. Ông không nêu tên cụ thể. Nhưng thời điểm nhạy cảm này đã khiến toàn bộ cộng đồng Twitter về tiền điện tử nín thở chờ đợi.
Câu chuyện này vẫn chưa kết thúc. Nhưng có một điều chắc chắn: trong thị trường tiền điện tử, vốn tự hào là "phi tập trung", sự bất bình đẳng thực sự chưa bao giờ biến mất. Nó chỉ đơn giản là chuyển từ các bàn giao dịch của ngân hàng sang phía sau các hợp đồng thông minh trên chuỗi, tiếp tục tồn tại dưới hình thức kín đáo hơn.
Sự cố Luna có thể chỉ là vết nứt dữ dội nhất trong sự rạn nứt đó, trong khi những người ở phía bên kia đã sơ tán an toàn từ lâu trước khi bức tường sụp đổ.
"Người giàu được hoàn trả toàn bộ tiền của họ, trong khi người dân thường chỉ được chia đều 30/70" - điều này đúng trong phim ảnh, và cũng đúng trong thế giới tiền điện tử.

Có một nghịch lý luôn tồn tại trên bản đồ thịnh vượng thế giới: 10 người giàu nhất Đông Nam Á thì hết 8 người là gốc Hoa (dù họ chỉ chiếm khoảng 5% dân số). Điểm chung của họ không chỉ nằm ở khả năng tính toán, mà nằm ở một bộ "quy tắc ngầm".
Câu chuyện về Đồng Văn Hồng – "nữ hoàng logistics" của Alibaba chính là minh chứng sống động nhất cho việc áp dụng những quy tắc này để đổi vận.
Từ Cô Lễ Tân 30 Tuổi Đến Cú Lội Ngược Dòng Lịch Sử
Khi đó, Jack Ma đã đưa ra một lời hứa tưởng chừng như "bánh vẽ": Phân bổ cho bà 0,2% cổ phần và dặn cứ kiên trì ở lại, khi công ty lên sàn, con số nhỏ bé đó sẽ trị giá cả một gia tài.
Khi đó, Jack Ma đã đưa ra một lời hứa tưởng chừng như "bánh vẽ": Phân bổ cho bà 0,2% cổ phần và dặn cứ kiên trì ở lại, khi công ty lên sàn, con số nhỏ bé đó sẽ trị giá cả một gia tài.
Đồng Văn Hồng đã chờ đợi. Năm 2004 rồi 2006, bà hỏi sếp bao giờ công ty lên sàn, đáp lại chỉ là sự nấn ná "sắp thôi". Rất nhiều người sẽ nghĩ mình bị lừa và nhảy việc. Nhưng bà chọn cách im lặng cống hiến, làm việc với sự tỉ mỉ và chủ động tuyệt đối. Để rồi 14 năm sau, khi Alibaba niêm yết tại New York, 0,2% cổ phần đó đã biến cô lễ tân năm nào thành nữ triệu phú đô la, từng bước vươn lên vị trí Phó Chủ tịch cấp cao của tập đoàn.
Hồng mang đậm triết lý sinh tồn của người Hoa. Dưới đây là 12 quy tắc ngầm giúp họ luôn nắm thế thượng phong trên bàn cờ cuộc đời:
1. Giữ Trọng Lượng Nội Tâm: Tâm Vững Thì Đời Tôn Trọng
Bạn không cần phải tỏ ra hung hăng để thể hiện quyền uy. Người có nội lực thực sự chỉ cần không lung lay trước ngoại cảnh. Hãy giữ sự nhất quán, tuyệt đối không uốn nắn ý kiến của mình chỉ để mua lấy sự hài lòng của kẻ khác.
2. Thiết Lập Ranh Giới Sắc Lẹm
Không có ranh giới, thiên hạ sẽ mặc định bạn là kẻ dễ dãi. Hãy rèn thói quen nói ngắn gọn và bình thản: "Giờ này tôi không làm việc", "Tôi không nhận phần việc này". Từ chối không cần phải xin lỗi hay giải thích dài dòng.
3. Càng Cố Lấy Lòng, Càng Bị Xem Nhẹ
Trạng thái khao khát được công nhận là trạng thái của kẻ yếu thế. Đừng cố làm vui lòng người khác để mong được thương hại. Cứ tập trung làm tốt việc của mình, sự tôn trọng sẽ tự động tìm đến.
4. Nguyên Tắc 3 Bước: Nhắc Nhẹ - Nhắc Thẳng - Rút Lui
Khi ai đó vượt quá giới hạn, đừng đôi co gây sự. Áp dụng đúng 3 bước. Nếu họ vẫn không thay đổi, chỉ cần thu hồi lại năng lượng và sự hiện diện của bạn. Sự im lặng và rời đi của bạn đã là đòn trừng phạt nặng nề nhất.
5. Xuất Hiện Có Giá Trị, Không Xuất Hiện Đại Trà
Đừng lúc nào cũng sẵn sàng, đừng luôn rảnh rỗi ngay khi người khác gọi. Trên thương trường hay trong cuộc sống, thứ gì càng dễ tiếp cận thì càng mất giá. Giữ lại một chút khoảng cách chính là cách tự nâng định giá của bản thân.
6. Kẻ Giải Thích Nhiều Là Kẻ Yếu Thế
Nói một câu rõ ràng là xong. Việc lặp đi lặp lại hay thanh minh chỉ đang mời gọi người khác xem nhẹ bạn. Sự tĩnh lặng luôn mang sức mạnh lớn hơn ngôn từ.
7. "Xin Lỗi" Là Một Từ Rất Đắt
Dùng đúng lúc, nó thể hiện khí chất. Dùng sai lúc, nó làm mất giá trị con người. Nếu bạn không sai, tuyệt đối không dùng lời xin lỗi chỉ để dĩ hòa vi quý.
8. Dùng Từ Ngữ Tạo Ra Ưy Quyền
Loại bỏ ngay những cụm từ lấp lửng như "có lẽ", "chắc là", "tùy bạn". Hãy thay bằng: "Quan điểm của tôi là", "Tôi chọn", "Tôi không đồng ý". Giọng điệu chắc chắn sinh ra quyền lực.
9. Hành Vi Phải Nhất Quán
Hôm nay tỏ ra mạnh mẽ, ngày mai lại yếu đuối thỏa hiệp, đối tác sẽ không biết nên tôn trọng hay chà đạp bạn. Sự nhất quán tạo ra một bức tường thành không ai dám coi thường.
10. Tuyệt Đối Không Chạy Theo Ai
Động lực học xã hội rất đơn giản: Khi bạn đuổi, họ sẽ chạy. Khi bạn đứng vững và tỏa sáng, họ tự khắc phải dừng lại và tìm đến bạn.
11. Năng Lực Tạo Ra Trọng Lượng
Không ai dám xem nhẹ một người sở hữu kiến thức sâu rộng, tầm nhìn xa, kỷ luật thép và sự tự tin không khoe mẽ. Đầu tư vào bản thân là cuộc làm ăn không bao giờ lỗ.
12. Năng Lượng Tôn Trọng Chính Mình
Cổ nhân có câu: "Người không tự trọng, không ai trọng". Cách bạn ăn nói, đi đứng, làm việc và đối xử với chính mình sẽ quyết định cách thế giới đối xử với bạn. Tâm thế của một người có giá trị tự nhiên sẽ ép người khác phải điều chỉnh thái độ.
Bài Học Cốt Lõi:
Đừng vội đòi hỏi quyền lợi khi bản thân chưa đủ độ chín. 12 quy tắc trên không dạy bạn dùng thủ đoạn, mà dạy bạn cách bảo vệ năng lượng và xây dựng nội hàm để đón chờ cơ hội lớn. Trong 12 quy tắc ngầm này, bạn thấy mình đang cần rèn luyện điều nào nhất để vững vàng hơn trong sự nghiệp?

Trong thị trường crypto, mỗi cú sập lớn đều cần một “nhân vật phản diện”.
Năm 2022, sau thảm họa của Terraform Labs, cộng đồng đổ lỗi cho “cá voi”, cho thiết kế lỗi của stablecoin, cho mô hình Ponzi trá hình.
Bước sang năm 2026, một cái tên khác bất ngờ bị kéo vào tâm bão: Jane Street.

Vậy đây là một vụ thao túng có chủ đích – hay chỉ là câu chuyện được thổi phồng giữa bối cảnh thị trường đầy nghi ngờ?
Chuyện Gì Đã Xảy Ra Với Terra Năm 2022?
Tháng 5/2022, stablecoin TerraUSD (UST) mất mốc neo 1 USD.
Khi UST trượt peg:
Nhà đầu tư hoảng loạn bán tháoThanh khoản bốc hơiCơ chế đốt – mint giữa UST và LUNA bước vào “vòng xoáy tử thần”
Chỉ trong vài ngày:
UST sụp đổ hoàn toànLUNA gần như về 0Khoảng 40 tỷ USD vốn hóa bị xóa sổ
Hiệu ứng domino lan rộng khắp thị trường, góp phần dẫn đến mùa đông crypto kéo dài và chuỗi phá sản tiếp theo – bao gồm cả sự sụp đổ của FTX và bản án tù dành cho Sam Bankman-Fried (người từng là cựu nhân viên của Jane Street).
Đơn Kiện Nhắm Vào Jane Street Nói Gì?
Người quản lý thanh lý tài sản của Terraform Labs đã đệ đơn kiện Jane Street với cáo buộc giao dịch nội gián.

Theo nội dung đơn kiện:
Jane Street có thể đã biết trước việc Terraform âm thầm rút thanh khoản khỏi các pool quan trọng.Thông tin này được cho là chưa công khai tại thời điểm đó.Ngay sau khi thanh khoản bị rút, một ví được cho là liên quan đến Jane Street đã bán ra lượng lớn UST trong vòng vài phút.Động thái bán mạnh này có thể đã góp phần kích hoạt cú trượt peg ban đầu.
Nếu những cáo buộc này được chứng minh, đây có thể là một trong những vụ giao dịch nội gián lớn nhất lịch sử crypto.
Tuy nhiên, phía Jane Street phủ nhận các cáo buộc.
Jane Street – Quyền Lực Thầm Lặng Của Phố Wall

Hiện nay, Jane Street:
Xử lý hơn 10% tổng giao dịch cổ phiếu tại Bắc MỹDoanh thu giao dịch vượt cả quỹ hedge fund lớn nhất thế giớiHoạt động dưới mô hình công ty giao dịch định lượng (quantitative trading firm)
Vì không phải hedge fund truyền thống, Jane Street không chịu nghĩa vụ công bố chi tiết chiến lược giao dịch như nhiều tổ chức khác. Điều này khiến họ trở thành một “hộp đen” đối với công chúng.
Trong môi trường crypto vốn nhạy cảm với yếu tố minh bạch, sự hiện diện của một tổ chức giao dịch khổng lồ nhưng ít công khai thông tin dễ làm dấy lên nghi ngờ.
Câu Chuyện “Dump Bitcoin Giờ New York”
Ngoài vụ kiện, cộng đồng trader còn lan truyền một giả thuyết khác:
Jane Street thường xuyên “xả” Bitcoin ngay sau khi thị trường New York mở cửa.
Thực tế, nhiều nhà giao dịch quan sát thấy giá Bitcoin thường có xu hướng suy yếu sau phiên mở cửa Mỹ. Tuy nhiên:
Dòng vốn ETFHoạt động hedgingThuật toán giao dịch tự độngTái cân bằng danh mục của tổ chức
đều có thể giải thích phần lớn các biến động này.
Cho đến nay, chưa có bằng chứng xác thực nào chứng minh tồn tại hành vi thao túng có hệ thống.

Vấn Đề Lớn Hơn: Minh Bạch Và Quyền Lực Thị Trường
Dù kết quả vụ kiện ra sao, sự kiện này đặt ra những câu hỏi quan trọng:
Các tổ chức tạo lập thị trường lớn có quyền tiếp cận thông tin gì trước công chúng?Liệu DeFi có thực sự “phi tập trung” khi thanh khoản phụ thuộc mạnh vào các tổ chức truyền thống?Cơ quan quản lý sẽ phản ứng thế nào nếu chứng minh được hành vi giao dịch nội gián trong crypto?
Nếu tòa án xác định có sai phạm, đây có thể trở thành cột mốc pháp lý định hình lại mối quan hệ giữa tài chính truyền thống và hệ sinh thái blockchain.
Nếu không, Jane Street có thể chỉ là “vật tế thần” mới cho một cú sập vốn đã chứa đựng rủi ro cấu trúc từ đầu.
Kết Luận
Hiện tại, những gì tồn tại chỉ là:
Cáo buộc từ phía nguyên đơnPhủ nhận từ phía Jane StreetVà rất nhiều suy đoán từ cộng đồng
Crypto luôn vận hành giữa ranh giới của đổi mới và hỗn loạn.
Vụ việc này không chỉ là câu chuyện về Terra hay Jane Street – mà là bài kiểm tra lớn về tính minh bạch, trách nhiệm và quyền lực thực sự trong một thị trường được quảng bá là “phi tập trung”.
Cuối cùng, sự thật sẽ được quyết định tại tòa. Còn thị trường? Vẫn đang theo dõi.